You are here

Evropska Unija

EU je jedinstvena nadnacionalna ekonomska, politička, carinska, monetarna, a sve više i odbrambeno-sigurnosna integracija država Evrope, nastala kao rezultat procesa saradnje i integracije koji je započeo 50-ih godina 20. vijeka.

Evropska unija (EU) nije ni savezna država kao što su to Sjedinjene Američke Države, niti međuvladina organizacija kao što su to Ujedinjeni narodi, nego čini sui generis tvorevinu.
Ujedinjavanje suvereniteta znači, u praksi, da države članice prenose neke od svojih ovlašćenja donošenja odluka na zajedničke institucije koje su  uspostavljene kako bi se odluke o specifičnim pitanjima od zajedničkog interesa mogle donositi demokratski na evropskom nivou.
Evropska unija funkcioniše na načelima legaliteta, autonomije, supremacije, supsidijarnosti, proporcionalnosti i solidarnost, te ima izgrađenu institucionalnu strukturu koju čine zajedničke institucije, utemeljene osnivačkim ugovorima: Vijeće Evropske unije, Evropska komisija, Evropski parlament, Sud pravde Evropskih zajednica i Evropski revizorski sud.
Uz ključne institucije, Evropska unija razvila je i niz tijela, izvršnih i zakonodavnih organa, agencija i službi, među kojima posebno važnu ulogu imaju: Evropsko vijeće, Evropski privredni i socijalni komitet, Komitet regija, Evropski ombudsman, Evropska centralna banka, Evropski supervizor zaštite podataka itd. Ugovorom iz Lisabona predviđeno je da Evropsko vijeće i Evropska centralna banka dobiju status institucije.

Kratka istorija EU

1950. Devetog maja, francuski ministar spoljnih poslova Robert Schuman održao je važan govor zasnovan na idejama francuskog ekonomiste Jeana Monneta o stvaranju nove organizacije, ne bi li se izbjegli novi sukobi među evropskim zemljama nakon Drugog svjetskog rata. Od tada, 9. maj se svake godine slavi kao Dan Evrope.
1951. Pariškim ugovorom uspostavlja se Evropska zajednica uglja i čelika (ECSC). Šest osnivača su Belgija, Francuska, Njemačka, Italija, Luksemburg i Holandija.
1957. Rimskim ugovorima uspostavlja se Evropska ekonomska zajednica (ECC) i Evropska zajednica za atomsku energiju (Euratom).
1973. Prvim proširenjem, Zajednica se povećava na devet država članica i razvija zajedničke politike; Danska, Irska i Velika Britanija su nove članice.
1979. Prvi direktni izbori za Evopski parlament.
1981. Drugo proširenje: Grčka pristupa Evropskoj zajednici.
1985. Šengenski sporazum je potpisan u cilju ukidanja provjera na granicama između država članica Evropskih zajednica.
1986. Treće proširenje: Španija i Portugal pristupaju Evropskoj zajednici, koja sada broji dvanaest članica. Jedinstveni evropski akt kojim su dati pravni temelji za uspostavljanje   jedinstvenog – unutrašnjeg tržišta, potpisuje se u Luksemburgu i u Hagu.
1990. Nakon pada Berlinskog zida, Istočna i Zapadna Njemačka se ujedinjuju.
1992. Ugovor o Evropskoj uniji se potpisuje u Maastrichtu, čime se uspostavlja Evropska unija (EU) i polažu temelj za zajedničku spoljnu i sigurnosnu politiku, bližu saradnju u oblastima pravde i unutrašnjih poslova, te za stvaranje ekonomske i monetarne unije, uključujući jedistvenu valutu.  
1995. Četvrto proširenje: Evropska unija se širi na Austriju, Finsku i Švedsku.
1997. Amsterdamski ugovor se potpisuje kao amandman Ugovora o Evropskoj uniji, ugovora kojima se uspostavljaju Evropske zajednice, te ostalih relevantnih akata. Njime se polažu novi principi i obaveze u oblasti zajedničke spoljne i sigurnosne politike, državljanstva i prava pojedinaca, te povećanih ovlašćenja Evropskog parlamenta.
2000. Ugovorom iz Nice se mijenja sistem donošenja odluka u Evropskoj uniji, kako bi se Unija pripremila za nova proširenja. Predsjedavajući Evropskog parlamenta, Evropskog vijeća i Evropske komisije svečano proglašavaju Povelju o temeljnim pravima Evropske unije.
2002. Euro novčanice i kovanice se uvode, dvanaest zemalja usvaja ovu valutu. Peto proširenje: Češka, Estonija, Kipar, Letonija, Litvanija, Malta, Mađarska, Poljska, Slovačka i Slovenija pristupaju Evropskoj uniji. Evropski ustav se potpisuje u Rimu.
2005. Glasači u Francuskoj i Holandiji odbacuju Ustav na referendumu.
2007. Rumunija i Bugarska pristupaju Uniji, koja se širi na 27 članica i čime se završava peto proširenje. Slovenija je trinaesta zemlja koja usvaja euro. Potpisan Lisabonski sporazum kao reformski sporazum kojim se uvode novine kao što je Predsjednik Evropske unije, ojačana funkcija ministra spoljnih poslova sa promjenjenim nazivom “Visoki predstavnik Unije za spoljne poslove i sigurnosnu politiku”, umanjen broj komesara i puna pravna osobnost (što je trenutno slučaj samo sa Evropskom zajednicom) koja omogućava potpisivanje međunarodnih sporazuma.
2008. Eurozona se proširila na Maltu i Kipar. Počela je ratifikacija Lisabonskog sporazuma .
2009. Eurozona se proširila na Slovačku.
2013. Eurozona se proširila na Hrvatsku.

Ako želite da saznate više o istoriji Evropske unije, kliknite na link http://europa.eu/abc/history/index_en.htm

Crna Gora u procesu EU integracija

2006 – Referendum o nezavisnosti Crne Gore
2007 – Potpisan Ugovor o stabilizaciji i pridruživanju
2008 – Aplikacija za članstvo u EU
2009 – Odgovori na upitnik Evropske komisije
2010 – Dobijen status zemlje kandidata
2011 – Počeo proces pristupanja
2012 – Počeli pregovori o pristupanju

europa.eu