You are here

Kako registrovati preduzeće

Registracija privrednih subjekata u Crnoj Gori vrši se u Centralnom registru privrednih subjekata koji vodi Poreska uprava. Od  20. maja 2011. godine, novi privredni subjekti su u mogućnosti da na jednom mjestu registruju privrednu djelatnost. Uvođenjem sistema jednošalterskog poslovanja privrednim subjektima je omogućeno da prilikom registracije u Centralnom registru privrednih subjekata budu automatski registrovani u registru Zavoda za statistiku, registru poreskih obveznika i registru carinskih obveznika, kao i registru obveznika poreza na dodatu vrijednost i akciznih obveznika u sličaju da to žele.

Svi privredni subjekti danom registracije u Centralnom registru privrednih subjekata postaju članovi Privredne komore Crne Gore.

Zahtjev za registraciju privrednih subjekata može se podnijeti i preko portala www.euprava.me. Izvršenje ove usluge je dostupno samo korisnicima koji imaju kreiran korisnički nalog. Pošto ova usluga ne zahtjeva potpisivanje digitalnim sertifikatom prilikom podizanja rješenja potrebno je dostaviti ovjerene kopije ili originale dokumenata potrebnih za registraciju.

Na  osnovu Zakona o privrednim društvima mogući su sledeći oblici obavljanja privredne djelatnosti:
1.    Preduzetnik
2.    Ortačko društvo (OD)
3.    Komanditno društvo (KD)
4.    Akcionarsko društvo (AD)
5.    Društvo sa ograničenom odgovornošću (DOO)
6.    Dio stranog društva

Privrednu djelatnost obavljaju privredna društva i preduzetnici. Oblici obavljanja privrednih djelatnosti koji se registruju u skladu sa zakonom dužni su da prije otpočinjanja obavljanja djelatnosti pribave odobrenje za obavljanje djelatnosti, ako je odobrenje za obavljanje djelatnosti predviđeno posebnim propisom. Dobijanje odobrenja za obavljanje djelatnosti nije uslov za registraciju u skladu sa Zakonom o privrednim društvima.
Ako jedno ili više fizičkih lica ili pravno lice otpočne ili obavlja privrednu djelatnost, a ne registruje se u skladu sa odredbama ovog zakona, smatra se preduzetnikom ili ortaklukom u odnosu prema trećim licima.

Preduzetnik

Preduzetnik je fizičko lice koje za svoj račun obavlja neku djelatnost radi sticanja profita. Preduzetnik za sve poslove koje preuzima u poslu odgovara cjelokupnom svojom ličnom imovinom. Ako preduzetnik ne obavlja djelatnost pod svojim već pod drugim imenom ili nazivom, dužan je da to ime ili naziv registruje u CRPS-a. U slučaju promjene imena, preduzetnik je dužan da, u roku od 30 dana od dana nastanka promjene, prijavi izmjenu CRPS-a. Preduzetnik se registruje za potrebe statistike u CRPS-a dostavljanjem registracione izjave.  Preduzetniku se izdaje potvrda o registraciji. Ova potvrda ne predstavlja odobrenje o ispunjavanju uslova za obavljanje djelatnosti.

Za regristaciju preduzetnika potrebno je :
•    kopija lične karte ili pasoša
•    uplatiti administrativnu taksu za registraciju u iznosu od 10 eura na žiro-račun Poreske uprave, broj: 832 - 3161 - 26
•    uplatiti administrativnu taksu u iznosu od 12 eura za objavu oglasa u  ,, Službenom listu Crne Gore” na žiro račun: 520-941100-57
•    popuniti registracionu prijavu koja se dobija od CRPS-a ili je možete preuzeti na dnu stranice (obrazac PS01-a)

Ortačko društvo (ortakluk) – OD

Ortačko društvo je društvo koje se osniva ugovorom najmanje dva fizička ili pravna lica, imovinom ortaka koja se sporazumno određuje, a cilj im je sticanje profita. U svom nazivu  društvo obavezno sadrži oznaku OD. Ortačko društvo odgovara za svoje obaveze cjelokupnom imovinom ortaka, ako ugovorom nije drugačije određeno. Ortaci ortačkog društva odgovorni su solidarno za sve obaveze društva cjelokupnom svojom imovinom ako sa povjeriocem nije drugačije određeno.

Registracija ortačkog društva

Ortakluk se registruje za potrebe statistike u CRPS-a podnošenjem registracione prijave, ali postojanje ortakluka nije uslovljeno njegovom registracijom.
Taksu za registraciju u  iznosu od 10 eura potrebno je uplatiti na žiro račun Poreske uprave, broj: 832 - 3161 - 26
Registraciona prijava sadrži: naziv ortakluka, imena ortaka, njihove adrese i matične brojeve (JMBG). Ugovor o ortakluku, ukoliko je sačinjen, ortaci mogu dostaviti CRPS.

Komanditno društvo – KD

Komanditno društvo je društvo jednog ili više lica koja se zovu komplementari i jednog ili više lica koja se zovu komanditori i kolektivno se nazivaju: firma. Komplementari su neograničeno solidarno odgovorni za sve obaveze društva. Komanditori odgovaraju za obaveze društva do visine svojih uloga. Ulozi komanditora mogu biti u novcu ili u stvarima i pravima koja se procjenjuju. Komplementar i komanditor može biti fizičko ili pravno lice. U svom nazivu društvo obavezno sadrži oznaku KD.

Registracija komanditnog društva

Registracija Komanditnog društva vrši se u CRPS-a dostavljanjem izjave ili ugovora potpisanog od strane svih članova društva, a koja sadrži sledeće podatke:
•    naziv društva i oznaku da je društvo osnovano kao komanditno
•    sjedište društva
•    rok na koji se društvo osniva i datum početka obavljanja djelatnosti
•    ime, prezime i matični broj, odnosno naziv svakog člana Društva
•    ime svakog lica koje ima svojstvo komanditora
•    ulog komanditora i u kom obliku (novčanom ili nenovčanom)

Taksa za registraciju u iznosi 10 eura i uplaćuje se na žiro račun Poreske uprave, broj: 832 - 3161 - 26

Akcionarsko društvo AD

Akcionarsko društvo je društvo sa najmanje dva osnivača, fizička ili pravna lica, koje se osniva u cilju obavljanja privredne djelatnosti, a čiji kapital je podjeljen na akcije. Osnivači zaključuju ugovor o osnivanju društva. Osnivači mogu biti domaća i strana fizička i pravna lica. Zaključenjem ugovora o osnivanju akcinarskog društva osnivači postaju akcionari. Akcionarsko društvo za sve svoje obaveze odgovara cjelokupnom svojom imovinom. Akcionari odgovaraju za obaveze društva do visine svog kapitala u društvu. Minimalni osnovni kapital za osnivnje akcionarskog društva iznosi 25 000 eura. U svom nazivu društvo obavezno sadrži oznaku AD.

Kao akcionarsko društvo registruju se banka, berza, društvo za upravljanje investicionim fondom i društvo za obavljanje djelatnosti osiguranja. Osnivački ulog za osnivanje banke iznosi najmanje 5 000 000 eura, berze najmanje 100 000 eura, društva za upravljanje investicionim fondom, najmanje 175 000 eura i društva za obavljanje djelatnosti osiguranja najmanje 2 000 000 odnosno 3 000 000 eura u zavisnosti od toga za koju vrstu osiguranja se društvo registruje.

Registracija društva

Za registraciju Akcionarskog društva potrebno je dostaviti:
•    ugovor o osnivanju ovjeren u sudu u skladu sa zakonom
•    statut (tipsku formu možete preuzeti na dnu stranice)
•    popunjen obrazac za registraciju PS01 (obrazac možete preuzeti na dnu stranice 832 - 3161 - 26 i dokaz o uplati takse u iznosu od 12 eura (ž.r. Službenog lista CG, broj: 520-941100-57)
•    odluke o imenovanju odbora direktora, revizora, sekretara i izvršnog direktora
•    rješenje Komisije za hartije od vrijednosti (minimalni osnivački ulog je 25 000 eura)
•    potpisanu izjavu članova odbora direktora, izvršnog direktora, sekretara društva i revizora da prihvataju imenovanja

Ukoliko se društvo želi prijaviti za registaciju obveznika za porez na dodatu vrijednost, popunjava se obrazac PR PDV-1 (obrazac možete preuzeti na dnu stranice).
Ukoliko se društvo želi prijaviti za upis u registar akciznih obveznika popunjava se obrazac AKC-P (obrazac možete preuzeti na dnu stranice).
Registraciona dokumenta sadrže podatak da li lica ovlašćena da zastupaju društvo mogu da djeluju kolektivno ili kao pojedinci.
Društvo stiče svojstvo pravnog lica danom upisa u CRPS. O izvršenoj registraciji izdaje se potvrda koja služi kao dokaz da je društvo registrovano.

Društvo sa ograničenom odgovornošću DOO

Društvo sa ograničenom odgovornošću mogu osnovati fizička ili pravna lica, najviše njih 30 koji odgovaraju za obaveze društva do visine svojih uloga.  Ovaj vid registracije je najčešći kod nas i veoma je pogodan za mala preduzeća koja mogu osnovati jedno ili više lica. Iznos osnovnog kapitala je najmanje 1 euro. U svom nazivu društvo obavezno sadrži naznaku DOO. Uplatom početnog uloga, lica stiču udio u društvu, srazmjerno veličini svoga uloga. Sticanjem udjela lica postaju članovi društva. Član društva posjeduje samo jedan udio u društvu koji predstavlja njegov procenat u vlasništvu kapitala. Udio u društvu može dati pravo članu da ima više od jednog glasa.

Početna registracija

Dokumenta i podaci koji se dostavljaju CRPS-a i objavljuju prilikom prve registracije društva su:
•    osnivački akt (odluku ili ugovor o osnivanju) ovjeren u sudu u skladu sa zakonom
      -    u slučaju jednočlanog DOO, tipska forma odluke o osnivanju dostupna je na dnu stranice (Odluka o osnivanju DOO)
      -    u slučaju višečlanog DOO, tipska forma ugovora o osnivanju dostupna je na dnu stranice (Ugovor o osnivanju DOO)
•    statut privrednog društva (tipske forme se mogu preuzeti na dnu stranice)
•    pisani pristanak članova odbora direktora na njihova imenovanja, ukoliko su imenovani
•    uplatnice za sledeće administrativne takse:
     -    10 eura ( ž.r. Poreske uprave; broj 832 - 3161 - 26)
     -    12 eura (ž.r. Službenog lista CG, broj 520-941100-57 )
•    popunjen obrazac za registraciju PS01 (obrazac možete preuzeti na dnu stranice)

Ukoliko se društvo želi prijaviti za registaciju obveznika za porez na dodatu vrijednost, popunjava se obrazac PR PDV-1 (obrazac možete preuzeti na dnu stranice).
Ukoliko se društvo želi prijaviti za upis u registar akciznih obveznika popunjva se obrazac AKC-P (obrazac možete preuzeti na dnu stranice).
Društvo stiče svojstvo pravnog lica danom registracije. Dokaz o registraciji je potvrda koju izdaje Poreska uprava.

Dio stranog društva

Dio stranog društva je dio društva osnovanog i registrovanog izvan Crne Gore, a koji obavlja djelatnost na teritoriji Crne Gore. Dio stranog društva obavezno sadrži originalni naziv stranog društva, oznaku ili skraćenu oznaku oblika tog društva, alternativni naziv dijela stranog društva, ako je originalni naziv stranog društva upotrijebljen od nekog drugog društva u Crnoj Gori, kao i oblik organizovanja dijela stranog društva.  

Strana društva koja osnivaju djelove svojih društava u Crnoj Gori, dužna su da u roku od 30 dana od dana osnivanja dijela društva, dostave CRPS-a sledeće podatke  za registraciju:
•    adresu sjedišta dijela stranog društva u Crnoj Gori;
•    djelatnost;
•    naziv i pravni oblik stranog društva i naziv dijela društva, ako je drugačiji od naziva društva;
•    ovjerenu kopiju statuta stranog društva i prevod statuta na jezik koji je u službenoj upotrebi, ovjeren od strane sudskog tumača;
•    kopiju potvrde o registaciji stranog društva ili odgovarajući, na propisan način, ovjereni dokument kojim se potvrđuje pravno valjana registracija društva u matičnoj državi;
•    imena i adrese lica koja su ovlašćena da zastupaju društvo u odnosima sa trećim licima:
      -    kao organ društva utvrđen zakonom ili kao članovi takvog organa;
      -    kao stalni predstavnici društva za poslovanje dijela društva, kao i ovlašćenja da ta lica zastupaju društvo, pojedinačno ili kolektivno;
•    imena i adrese jednog ili više lica sa prebivalištem u Crnoj Gori ovlašćenih da zastupaju društvo u pravnim postupcima;                                                                                        
•    poslednji bilans stanja i bilans uspjeha ili slične finansijske dokumente propisane zakonom zemlje u kojoj je društvo registrovano.

Ispunjavanje ostalih uslova za zakonito poslovanje društva

Izrada pečata i štambilja

Iako ne postoji više zakonska obaveza većina firmi nakon registracije pristupa izradi pečata i štambilja. Pečat je obično okruglog oblika i na njemu se upisuje naziv firme, oblik društva i mjesto društva. Štabmilj je obično četvrtastog oblika i osim naziva firme ima i oznaku za djelovodni broj i datum i služi za evidenciju dokumenata u arhivi društva. Izradu pečata i štambilja vrše preduzeća posebno osnovana za tu djelatnost. Vrijeme izrade pečata je obično jedan dan, izrada košta do 20 eura.

Otvaranje žiro računa

Otvaranje računa u poslovnoj banci zavisi od oblika privrednog društva. Ne postoji ograničenje u broju banaka kod kojih firma može imati otvoren račun. Za otvaranje računa u zavisnosti od oblika organizovanja podnosi se sledeća dokumentacija:
•    Zahtjev za otvaranje žiro računa koji se dobija od banke.
•    Rješenje o registraciji od CRPS-a.
•    Kopija osnivačkog akta (ugovora ili odluke o osnivanju).
•    Ugovor o deponovanju sredstava kod banke (zaključuje se u banci).
•    Karton deponovanih potpisa i pristupnica (dobija se u banci).
•    Obrazac OP (ovjeren potpis ovlašćenih lica za zastupanje). Ovjera se vrši kod notara. Naknada za ovjeru iznosi 2,50 eura po potpisu na jednom primjerku isprave.
•    Fotokopije ličnih karata ovlašćenih lica u preduzeću.
•    Rešenja o izvršenoj poreskoj registraciji (PIB).

Prijava i ostali uslovi za obavljanje privredne djelatnosti

Prijave za obavljanje trgovine, zanatstva, ugostiteljstva i drugih djelatnosti, odobrenja, dozvole, saglasnosti, potvrde, ovlašćenja i drugi akti propisani kao uslov za obavljanje privredne djelatnosti  dostupni su u elektronskom registru licenci. Registar se nalazi na internet adresi www.licenca.me.
Čine ga materijalna i elektronska baza podataka svih licenci koje izdaju nadležni organi državne uprave, organi uprave, upravne organizacije i druge organizacije sa javnim ovlašćenjima u Crnoj Gori.
Portal sadrži uputstvo za podnošenje zahtjeva i propisanu dokumentaciju za izdavanje licenci prema oblastima, sa svim potrebnim podacima. Pristup portalu je besplatan.

*Obrasce koji se tiču osnivanja i registracije DOO provjeriti kod Centralnog registra privrednih subjekata (www.crps.me)