You are here

Razvoj preduzetništva: Analiza i potreba za obukom

13/10/2021

Privredna komora Crne Gore, u saradnji sa Ministarstvom ekonomskog razvoja Crne Gore i Nacionalnim partnerstvom za cjeloživotno preduzetničko učenje, organizovala je 13. oktobra 2021. godine okrugli sto na temu:„Razvoj preduzetništva: Analiza potreba za obukom”.

Tokom okruglog stola predstavljen je Izvještaj „Analiza potreba za obukom“, a predstavila ga je Anđela Gajević, načelnica Direkcije za jačanje preduzetništva i saradnju sa biznis zajednicom u Ministarstvu ekonomskog razvoja.

Direktor sektora za obrazovanje i kvalitet dr Mladen Perazić u svom uvodnom izlaganju kazao je da je cilj ovog istraživanja bio da se prikupe podaci o realizovanim obukama u prethodnom periodu, kao i da se mapiraju trenutne i buduće potrebe za obukom malih i srednjih preduzeća.

- U pitanju je pilot istraživanje čiji rezultati treba da posluže za izradu prve sistemske analiza potreba za obukom MSP u Crnoj Gori na osnovu čijih rezultata će se kreirati osnov za razvoj standardizovanog seta obuka namijenjenih malim i srednjim preduzećima u Crnoj Gori, sve sa ciljem unapređenja njihovih kapaciteta, znanja i vještina. Istraživanje je sprovedeno uz podršku UNDP-a – istakao je on.

Prema njegovim riječima, iskustvo u procesu kreiranja i implementacije politike malih i srednjih preduzeća i preduzetništva ukazuje da su ljudski resursi i unapređenje znanja i vještina jedan od ključnih prioriteta, a da je za razvoj preduzetničkog učenja neophodno unaprijediti konceptualni okvir koji stvara uslove u kome akteri pružaju ključni doprinos unapređenju preduzetništva.

- U skladu s tim, preduzetničko učenje treba biti podstaknuto praktičnom/preduzetničkom nastavom, da bi se postigli kvalitetni ishodi za djecu i mlade. Preduzetničke vještine treba da se uče, praktikuju i koriste svaki dan, u svakom segmentu obrazovnog procesa, stvarajući jednake šanse kako bi svaka mlada osoba mogla da postigne svoje najbolje – istakao je on.

Imajući u vidu potrebu za koncetracijom svih raspoloživih resursa u formulisanju najoptimalnijeg i najefektivnijeg koncepta institucionalizacije i operacionalizacije međuinstitucionalne koordinacije i implementacije politike cjeloživotnog preduzetničkog učenja, kao i dijaloga javnog i privatnog sektora,

ponovno je  uspostavljeno “Nacionalno partnerstvo za cjeloživotno preduzetničko učenje“ u okviru Savjeta za konkurentnost. Na ovaj način će se obezbijediti efikasna koordinacija implementacije politike cjeloživotnog preduzetničkog učenja i njenih specifičnih segmenata, kao i jačanje monitoringa i evaluacije u djelu sprovođenje ciljeva i mjera definisanih samim strateškim dokumentom- istakla je Anđela Gajević, načelnica Direkcije za jačanje preduzetništva i saradnju sa biznis zajednicom u Ministarstvu ekonomskog razvoja.

Ona je tokom svoje prezentacije kazala da je Istraživanje rađeno na uzorku od 95 predstavnika malog i srednjeg biznisa .

- Kada je u pitanju uzorak preduzeća po djelatnostima, trgovina na veliko i malo čini 25,3%, zatim stručne, naučne i tehničke djelatnosti 14,7%, usluge smještaja, ishrane i turističke agancije 14,7%, zatim informisanje i komunikacije 10,5%, prerađivačka industrija 8,4%, te sa preostalim udijelom djelatnosti  iz oblasti poljoprivrede, usluga, umjetnosti i finasija- istakla je Gajević.

Prema njenim riječima, 82,1% čine privatne kompanije u domaćem vlasništvu, 13,7%u stranom , te 4,2% čine preduzetnici, dok je 73,9% kompanija u vlasništvu muškaraca i 26,1% u vlasništu žena.

Ona je kazala da su Srbija, Kosovo, BiH i Albanija. najviše zastupljena inostrana tržišta na koja kompanije plasiraju svoje proizvode

Gajević je istakla da kao najveće izazove i ograničenja koja utiču na poslovanje kompanija ispitanici ističu :nedostatak kvalifikovanih zaposlenih sa odgovarajućim vještinama, pristup finansijkim sredstvima, jaku konkurenciju, te administrativne barijere i zakonski okvir.

- Kada govorimo o potrebi za obukom u narednom dvogodišnjem periodu, po oblastima i važnosti, najviše se ističu: marketing i prodaja; digitalizacija; odnos prema klijentu; poresko zakonodavstvo, finansijski menadžment i upravljanje projektima – kazala je ona, dodajući da su najčešći razlozi neorganizovanosti obuka nedostatak vremena, finansijska ograničenja i neadekvatnost dostupnih kurseva – smatra ona.

Gajević je na kraju kazala da je neophodno identifikovati trendove i potrebe kompanija u pogledu unapređenja ljudskih resursa, a da rezultati istraživanja mogu poslužiti donosiocima odluka, kreatorima obrazovnih politika i provajderima obrazovanja u kreiranju programa i odgovarajućih trening modula.

- Nužno je i sprovesti sektorsku analizu na reprezentativnijem uzorku malih i srednjih preduzeća i učiniti je kontinuiranom i sistemskom aktivnošću- zaključila je Gajević.

Prezentacija je podstakla brojne diskusije predstavnika institucija i privrede, a istraživanje je ukazalo da privrednici imaju potrebu za obukama kako opšteg tipa, tako i za onim specijalizovanim za određene specifične oblasti. Zaključeno je da u okviru Nacionalnog partnerstva treba zajednički raditi na udruživanju i jačanju partnerstva.