You are here

Konferencija na temu Razvoj zelene ekonomije

28/07/2021

U organizaciji FORS Montenegra u Podgorici je 27. i 28. jula održana dvodnevna regionalna konferencija na temu Razvoj zelene ekonomije. Konferenciji su prisustvovali predstavnici državne i lokalne samouprave, medija, privatnog sektora i organizacija civilnog društva iz Crne Gore i zemalja regiona. Na skupu se razgovaralo o mogućnostima i izazovima po razvoj zelene ekonomije, primjerima dobre prakse, kao i projektima i inicijativama poslovnih asocijacija i organizacija civilnog društva u ovoj oblasti. Na otvaranju konferencije govorili su Dr Milena Lipovina Božović, državna sekretarka u Ministarstvu ekonomskog razvoja, Filip Adžić, savjetnik potpredsjednika Vlade i Veselin Šturanović, izvršni direktor FORS Montenegra.

Klimatske promjene predstavljaju jedan od najvećih problema i izazova današnjice koji je globalnog karaktera i sa posljedicama koje se osjećaju na svim nivoima, a rešavanje ovih problema je urgentno. Rizici i ranjivost na klimatske promjene su vrlo važni i u procesu donošenja mjera adaptacije upravo zbog ljudskog faktora koji svojim djelovanjem utiče na klimu, a time i na sve životne segmente. Stoga, savremenom društvu neophodan je drugačiji, “zeleniji” model ekonomije, koji podrazumijeva inovacije i čuva planetu od klimatskih promjena i ostalih štetnih uticaja.

Predstavnica Privredne komore Marija Raspopović govorila je na panelu “Mogućnosti razvoja zelene ekonomije u Crnoj Gori”, koja se osvrnula na projekte i inicijative u ovoj oblasti u kojima Komora učestvuje. Ona se osvrnula na projekat izrade Mape puta Crne Gore ka cirkularnoj ekonomiji, koji se realizuje u saradnji sa Programom Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP). “Odluka o izradi nacionalne mape puta omogućava lakše razumijevanje, uzajamno učenje i poređenje između zemalja i šalje jasan signal nacionalnoj i međunarodnoj javnosti da postoji ozbiljna namjera da se počne sa uvođenjem principa cirkularne ekonomije na nacionalnom nivou i u Crnoj Gori”, istakla je.

Ukazala je na cilj izrade Mape puta, a to je da u Crnoj Gori uvedemo cirkularni ekonomski (kao i društveni) model koji je usmjeren na poboljšanje održivosti i održavanje kvaliteta našeg svakodnevnog života. Ideja je da se uvođenjem cirkularnih praksi smanji količina otpada osmišljavanjem proizvoda koji neće postati otpad, omogućavajući njihovu ponovnu upotrebu, obnovu i preradu i, na kraju, recikliranje. “Dakle, vizija nove ekonomije u Crnoj Gori je cirkularna, nisko-karbonska i regenerativna po dizajnu. Ona će zaživjeti interakcijom između cirkularnih poslovnih modela, inovativnih politika i promjena u našim vrijednostima, navikama i narativima.”

Za razvoj zelene ekonomije kao mehanizma dostizanja održivog razvoja u Crnoj Gori i uopšte neophodne su adekvatne javne politike i njihova puna primjena, aktivna uključenost svih relevantnih aktera, podizanje nivoa svijesti, edukacija i izgradnja kapaciteta, digitalna transformacija privrede, kao i prilagođeni programi podrške. Razvoj zelene ekonomije zahtijeva saradnju i udruživanje na svim nivoima, uključujući formiranje klastera, međunarodnu i prekograničnu saradnju i razvoj i sprovođenje strateških projekata;

Poseban naglasak stavljen je na sprovođenje Zelene agende za Zapadni Balkan, kao nove strategije za rast ove regije, kojom se prelazi sa tradicionalnog modela na održivu ekonomiju, u skladu sa Evropskim zelenim planom, je od izuzetne važnosti za sve zemlje regiona, što uključuje sprovođenje mjera u oblasti sprečavanja klimatskih promjena i zagađenja, razvoja energije, saobraćaja i cirkularne ekonomije, kao i razvoja biodiverziteta, održive poljoprivrede i proizvodnje hrane. Podrška koja je dostupna za realizaciju projekata u oblasti zaštite životne sredine i zelene ekonomije je značajna, i u tom svijetlu je potrebno raditi na pravovremenoj komunikaciji, spremnosti i pripremi projekata za povlačanje dostupnih sredstava. Rečeno je da bi neki od principa koji bi trebalo da karakterišu dostupnu podršku uključuju prilagođenost, jednostavnost, transparentnost i fleksibilnost. Takođe je potrebno obezbijediti savjetodavnu podršku i mogućnost učenja, pored finansijske podrške.

Dodatno, u cilju povlačenja sredstava u okviru dosptupne podrške Evropske unije, potrebni su dobri, kvalitetni i održivi projekti, koji odgovaraju potrebama zemalja regiona i dobra partnerstva. S tim u vezi, neophodno je usmjeriti posebnu pažnju ka pripremi za adekvatan odgovor na konkurse i jačanju kapaciteta za pripremu i sprovođenje projekata.

Konferencija na temu “Razvoj zelene ekonomije” se organizuje u okviru projekta „GEAR - Green Economy for Advanced Region (Zelena ekonomija za razvoj regiona)“ koji ima za cilj povećanje aktivnosti i uticaja organizacija civilnog društva iz Crne Gore, Srbije, BiH, Sjeverne Makedonije i Albanije u zaštiti životne sredine kroz umrežavanje, jačanje kapaciteta i promovisanje zelene ekonomije. Projekat finansira Evropska unija u okviru Programa podrške civilnom društvu i medijima za 2016-2017, a realizuje FORS Montenegro u partnerstvu sa organizacijama SMART Kolektiv iz Srbije, Centar za razvoj i podršku iz BiH, EKO Svest iz Sjeverne Makedonije, EDEN Centar iz Albanije i Udruženjem Slap iz Hrvatske. Projekat u Crnoj Gori sufinansira Ministarstvo javne uprave, digitalnog društva i medija.

Neke od glavnih projektnih aktivnosti su uključivale treninge za predstavnike organizacija civilnog društva na teme: Javno zastupanje i lobiranje, Učešće u donošenju odluka, Upravljanje projektnim ciklusom, Praćenje javnih politika, Istraživanja i analize javnih politika i Unapređivanje saradnje sa državnom i lokalnom upravom. Pored treninga, kroz projekat je dodijeljeno 25 grantova lokalnim organizacijama za sprovođenje projekata, od čega je 5 projekata realizovano u Crnoj Gori. Ova aktivnost je omogućila organizcijama da primijene znanja i vještine stečene na treninzima za realizaciju inicijativa od značaja za zašitu životne sredine i razvoj zelene ekonomije.

U okviru projekta je organizovana i studijska posjeta primjerima dobre prakse u zelenoj ekonomiji i zelenom preduzetništvu u Hrvatskoj, kao i prezentacije primjera dobre prakse u ciljnim zemljama, a realizovana je i kampanja promovisanja koncepta zelene ekonomije, kroz publikacije, predavanja za učenike srednjih škola, medijske aktivnosti itd.