You are here

Studijska posjeta u okviru projekta ODEON

15/10/2020

Otvoreni podaci imaju značajan ekonomski potencijal i neophodno je raditi na širenju svijesti o njihovoj važnosti, ocijenjeno je 15. oktobra 2020. godine tokom online studijske posjete organizovane u okviru projekta „Otvoreni podaci za otvorene evropske inovacije“ – Odeon.

Organizator događaja je bio Tehnološki park Ljubljana sa projektnim partnerima - privrednim komorama Crne Gore i Padove, te Hrvatskom agencijom za malo gospodarstvo, inovacije i investicije.

Projekat ODEON, na kojem je Privredna komore Crne Gore partner, kofinansira Evropska unija i realizuje se u okviru Mediteranskog transnacionalnog programa saradnje „INTERREG Mediterranean“ uz podršku Ministarstva javne uprave, kao pridruženog partnera u našoj zemlji.

Studijska posjeta doprinijela je promovisanju novih znanja, razmjeni najbolje prakse, saradnji članova čvorišta podataka (HUB-a) i ostalih zainteresovanih strana, identifikaciji novih mogućnosti i procjeni daljeg razvoja ekonomije zasnovane na otvorenim podacima u Sloveniji, Italiji, Hrvatskoj i Crnoj Gori.

Uvodna izlaganja imali su Mirjana Begović, direktorica Direktorata za e-Upravu u Ministarstvu javne uprave Crne Gore, Božo Zeba iz Središnjeg državnog ureda za razvoj digitalnog društva Hrvatske, Roberto Costa, generalni sekretar Privredne komore Padove i Gianluigi Cogo, vodeći partner Odeon projekta iz regije Veneto.

Mirjana Begović iskazala je veliku zahvalnost Privrednoj komori Crne Gore jer je prepoznala Ministarstvo javne uprave kao partnera od samog početka realizacije projekta ODEON, uz uvjerenje da će se saradnja nastaviti sa jednakim uspjehom i u narednom periodu.

- Glavni cilj projekta u našoj zemlji je kreiranje novog modela upravljanja, zasnovanog na korišćenju otvorenih podataka. Crna Gora je mnogo napredovala na ovom polju, od usvajanja normativnog okvira do kreiranja portala otvorenih podataka i pristupanja evropskoj porodici otvorenih podataka – navela je Begović, dodajući da smo na evropskom portalu otvorenih podataka zastupljeni od juna ove godine.

Prema njenim riječima, otvoreni podaci imaju značajan ekonomski potencijal i neophodno je raditi na širenju svijesti o tome. Na crnogorskom portalu otvorenih podataka https://data.gov.me/, nalazi se 107 setova podataka iz 18 institucija i 15 tematskih oblasti. Nastoji se da ih ubuduće bude što više.

- Svjesni smo da još nije riječ o velikom broju, ali se trudimo da u budućem periodu na portalu budu zastupljene sve institucije. Situacija sa pandemijom Covid 19 je naglasila potrebu za otvorenošću podataka, pa se nadamo da ćemo u narednom periodu na portalu imati sve više setova podataka. Potrebna nam je i inicijativa biznis zajednice o tome koje bi podatka željela da vidi na portalu – rekla je Begović.

Pored Begović i Zebe, ekosisteme otvorenih podataka svojih država predstavili su dr Manola Tegon iz Odjeljenja za digitalnu agendu regije Veneto, te Aleš Veršič iz Ministarstva javne uprave Slovenije.

Predstavnica Privredne komore Crne Gore Sandra Perić ukratko je prezentovala projekat ODEON koji promoviše mediteranske inovacione kapacitete za razvoj pametnog i održivog rasta, povećava transnacionalnu aktivnost inovativnih klastera i mreža ključnih sektora područja MED. Projekat je vrijedan 2.013.842 eura i traje do 31. decembra ove godine.

Opšti cilj projekta je testiranje modela i instrumenata za uspostavljanje klastera otvorenih podataka (klaster MED). Klaster je sačinjen od malih i srednjih, start-up preduzeća i istraživačkih institutcija, i ima kapacitet da razvije preduzetničku, marketinšku i socijalnu vrijednost otvorenih podataka. Ovaj klaster podržavaju lokalni, održivi pružaoci usluga (čvorišta podataka - tzv. Data HUB) koji mogu da podstaknu institucije da objavljuju dobre otvorene podatke, pomažu MSP i start-up preduzećima da razvijaju inovativne proizvode i usluge, ojačaju strategiju internacionalizacije, ostvare značajan uticaj na ekonomiju zasnovanu na upotrebi podataka u cilju održivog rasta Mediterana i poboljšanja kvaliteta života. Specifični ciljevi odeona su: da poveća dostupnost slobodnih i kvalitetnih otvorenih podataka, da poveća korišćenje i ponovno korišćenje otvorenih podataka od strane činilaca četvorostruke spirale (univerziteti-privreda-država-civilno društvo) i da podrži privatne i javne činioce zainteresovane za korišćenje i ponovno korišćenje otvorenih podataka u svrhu kreiranja inovativnih usluga.

Perić je prezentovala aktivnosti kojim je Privredna komora Crne Gore doprinijela realizaciji projekta. Riječ je pokretanju DATA HUB-a, networking događajima, radionicama, hakatonima, OD karavanu i studijskim posjetama.

- Potrebno je podizanje svijesti među dobavljačima podataka, malim i srednjim preduzećima, studentima i građanima o važnosti upotrebe otvorenih podataka. Potrebna je internacionalizacija i umrežavanje, te još projekata poput ODEON-a – kazala je, između ostalog, Sandra Perić.

Studije slučaja otvorenih podataka prezentovali su predstavnici slovenačkih kompanija Avtolog i Park Me Matevž Pesek i Larsen Cundic, crnogorskih Codepixel i Amplitudo Mihailo Raspopović i Boris Banjac, hrvatskih GDI LTD, Blank i Dissyo Mislav Jurišić, Erik Matošević, Srđan Šverko, te italijanskih SMACT competence center, Quantitas i Gallieleo Visionary District Duccio Schiavon i Emiliano Fabris.

Tokom ove posjete predstavljene su aplikacije nastale kao rezultat korišćenja otvorenih podataka u zemljama projektnih partnera.

Codepixel iz Podgorice je razvio korisnu aplikaciju koja je povezana sa pandemijom Covid-19.

- Razvili smo algoritam koji je prikupljao otvorene podatke sa web stranice Vlade Crne Gore. Korištenjem usluge Geocoding utvrđuje se tačna lokacija svake pojedinačne osobe u samoizolaciji. Podaci su prikazani na interaktivnoj mapi na vrlo jednostavan i intuitivan način sa mogućnošću filtriranja po gradovima, pretragom i udaljenošću od osobe u samoizolaciji – pojasnio je Mihailo Raspopović, Codepixel.

Bitan dio njihove aplikacije i skripta koja prikuplja otvorene podatke Instituta za javno zdravlje, procesira ih i pregledno prikazuje. Sve je urađeno uz strikno poštovanje GDPR standarda zaštite privatnih podataka.

Amplitudo, prema riječima Borisa Banjca, razvio je mobilnu aplikaciju za Android i IOS koja olakšava svakodnevno poslovanje. Njihov softver eTenders pomaže u pretrazi tendera koji su raspisani u Crnoj Gori i prati promjene u dokumentaciji koja prati ovaj proces, što je posao koji oduzima dosta vremena ukoliko se obavlja bez ove aplikacije.

- Softver sa relevatnih sajtova prikuplja podatke o tenderima koje su objavili Vlada, domaće i međunarodne organizacije i sve čini jako pristupačnim za korisnika. Aplikaciju karakterišu napredni sistemi pretrage i filtriranja rezultata, kao i notifikacija korisnika o tenderima za koje su zainteresovani – naveo je Banjac.

Moderator događaja bila je Iva Milašinčić, HAMAG-BICRO  iz Hrvatske.