You are here

Bolje valorizovati Slobodnu zonu Luke Bar

08/03/2018

U cilju potpune valorizacije Slobodne zone potrebno je sinergijsko djelovanje svih privrednih subjekata i državnih organa koji posluju u barskoj luci. Osim podsticajnih mjera države, opštine i lučkih operatera, potrebno je unaprijediti efikasnost u radu pružalaca usluga, carinskog i inspekcijskih organa, a sve u cilju zadržavanja postojećih i privlačenja novih korisnika, posebno u proizvodnim djelatnostima, ocijenjeno je 8. marta 2018. godine na sjednici Odbora udruženja špeditera.

Sjednicu je vodio predsjednik Odbora Radovan Radulović, a u radu su osim članova učestvovali potpredsjednica Privredne komore Ljiljana Filipović, rukovodioci sektora za pravne i opšte poslove te obrazovanje Mitar Bajčeta i dr Mladen Perazić, upravnik  Carinarnice Bar Dragan Lučić, šefica Carinske ispostave Slobodna zona Rabija Popović, direktor Slobodne Zone Dragan Šćekić, šef marketinga Ljubo Đukanović, te Velizar Perunović direktor komercijale u Port of Adria.

Sa instalisanim kapacitetima kojima raspolaže (silos za žitarice, ro-ro i terminali za generalne, suve i tečne terete, kontejnere, putnike, skladišta itd.), luka u Baru predstavlja jedan od ključnih stubova razvoja crnogorske ekonomije.

Zakonom o slobodnim zonama iz 2004. godine bilo je propisano da se za robu unesenu u zonu ne plaćaju carinske dažbine i PDV, bez obzira na vrstu unešene robe i njenu namjenu u zoni, uključujući i robu koju operator i korisnici unose radi izgradnje i održavanja objekata, infrastrukture i opreme u zoni i uopšte stvaranja uslova za rad i razvoj zone i skladišta. Međutim, usljed usklađivanja sa propisima Evropske unije, izmjenama Zakona u 2016. godini, oslobađanje od carina i poreza primjenjuje se samo na robu koja se u zoni ili skladištu upotrebljava u cilju prerade, obrade, aktivnog oplemenjivanja ili se podvrgava uobičajenim oblicima rukovanja u skladu sa Carinskim zakonom. Dodatno, ova roba može u zoni ili skladištu ostati neograničeno.

Na sjednici je ocijenjeno da bi slobodna zona trebalo da predstavlja primjer dobre prakse i uspješan model privlačenja investicija, te da omogući efikasno poslovanje i značajne uštede objedinjavajući sve pogodnosti za investiranje i poslovanje na jednom mjestu.

Opšta ocjena je da potencijali Slobodne zone Luke Bar nijesu valorizovani na najbolji način, posebno u dijelu razvoja proizvodnih djelatnosti, a na to su uticala različita ograničenja sa kojima se privredni subjekti suočavaju. Riječ je o načinu prijavljivanja robe i vođenja evidencije u slobodnoj carinskoj zoni (uključujući dobijanje dozvole za vođenje evidencije), unosu domaće robe namijenjene izvozu, njenom carinjenju i roku zadržavanja, te sporom i različitom tumačenju propisa.

Tokom rasprave o poslovanju u Slobodnoj zoni Luke Bar, špediteri su ocijenili da je riječ o značajnoj temi za cjelokupnu privredu, te da je privrednicima, predstavnicima zone i Uprave Carina u interesu da se popravi ambijent za poslovanje. Stoga je potrebno da se utiče na izmjenu legislative koja će doprinijeti otklanjanju identifikovanih biznis barijera na ovom području. Kao jednu od glavnih barijera u poslovanju privrednici prepoznaju cijenu korisničkog ugovora koji se sklapa sa Slobodnom zonom, a iznosi 10.000 eura. Smatraju da je potrebno konsultovati iskustva slobodnih zona iz okruženja i naći modalitet da se ova usluga obračunava kroz procenat vrijednosti posla obavljenog u zoni. Carinski organ i lučki operateri bi trebalo da što hitnije unaprijede način vođenja evidencije u Slobodnoj zoni, što će otkloniti nejasnoće i ubrzati protok roba kroz slobodnu zonu. Pored toga, Odbor udruženja špeditera će zatražiti od resornih državnih organa tumačenje zakonskih rješenja koja se odnose na unošenje robe u zonu, kao i domaće robe namijenjene izvozu, te rokovima zadržavanja robe u zoni. Takođe, konstatovano je da bi trebalo da se, u okvirima mogućeg, unaprijede uslovi rada u Slobodnoj zoni, kako korisnika zone, tako i carinskog organa.

Zakon o Komori

Rukovodilac Sektora za pravne i opšte poslove Mitar Bajčeta predstavio je špediterima Zakon o Privrednoj komori.

Riječ je o aktu koji afirmiše značaj i rad najstarije poslovne asocijacije u uslovima znatno izmijenjenih društveno ekonomskih okolnosti u odnosu na prije 20 godina kada je usvojen prethodni zakon o Komori. Zakonom su posebno istaknuti ciljevi Komore, prije svega zastupanje i ostvarivanje zajedničkih interesa njenih članica, odnosno cjelokupne crnogorske privrede.

Saradnja Komore i državnih organa u vezi sa pitanjima od interesa za privredu je podignuta na veći nivo. Komora predlaže Vladi Crne Gore mjere ekonomske politike i na sjednicama njenih organa pri razmatranju ovih mjera učestvuju predstavnici Vlade. Obaveza je Komore da nadležnom ministarstvu dostavlja mišljenje na propise od značaja za privredu. Jednom godišnje upućuje Vladi analizu poslovanja privrede i primjene propisa od značaja za privredu.

Apelovao je na privrednike da kroz organe Komore djeluju proaktivno da bi iskoristili mehanizme saradnje sa državnim organima koji proizilaze iz novog Zakona o Komori i unaprijedili legislativu koja se odnosi na privredu. Pozvao ih je da više koriste mogućnost mirnog rješavanja sporova preko sudova u Privrednoj komori, posebno ukazujući na prednosti koje Arbitražni sud ima u smislu veće efikasnosti i ekonomičnosti.

Dualno obrazovanje

Predstavnik Komore dr Mladen Perazić kazao je da je školske 2017/2018 godine ponovo zaživjelo obrazovanje kod poslodavca - dualni sistem zasnovan na pozitivnim iskustvima zemalja njemačkog govornog područja.

Privredna komora Crne Gore je bila jedan od inicijatora za implementaciju i realizaciju dualnog sistema kod nas. S obzirom da u Crnoj Gori postoji veliki broj privrednih subjekata koji imaju želju, potrebe i kapacitet da učestvuju u kreiranju kvalitetne radne snage kako za svoje potrebe tako i za potrebe tržišta rada u državi, ovaj projekat je izazvao veliku pažnju poslodavaca i želju za učešćem.

Uključenjem u ovaj vid realizacije obrazovanja učenika, poslodavac ima mogućnost da pripremi kadar profila koji odgovara poslovanju njegovog preduzeća i zaposli ga po završetku školovanja. Praktično obrazovanje kod poslodavca, omogućava učeniku da: razvija primjenjiva znanja, da usvaja vrijednosti odgovarajuće radne kulture, da se brže prilagodjava zahtjevima radnog mjesta i unapređuje znanje i vještine u realnoj sredini, čime se i stvara mogućnost zapošljavanja kod poslodavca kod kojeg se obrazovao.

Članovi Odbora su saopštili da postoji veliki deficit kadrova u oblasti spoljne trgovine i logistike, te ukazali na nedostatke sa kojima su se suočili prilikom realizacije programa stručnog osposobljavanja.

Dan otvorenih vrata

Članovi Odbora usaglasili su teme koje će biti kandidovane za sastanak sa predstavnicima Uprave carina, u okviru Dana otvorenih vrata, a koje se odnose na primjenu pojednostavljenih postupaka, učestalost i postupak sprovođenja kontrola, upravne postupke itd.