You are here

Misija STO u Privrednoj komori

28/11/2017

Misija Svjetske trgovinske organizacije boravi u Crnoj Gori, od 27. novembra do 1. decembra sa ciljem finalizacije izvještaja - Pregled trgovinskih politika Crne Gore. Predstavnici Sekretarijata STO, tokom posjete, sastaće se sa predstavnicima relevantnih institucija koje su prethodnih mjeseci učestvovale u izradi izvještaja, odnosno pripremi odgovora na dostavljeni upitnik Sekretarijata STO.

Nakon što je 29. aprila 2012. godine Crna Gora postala punopravni član Svjetske trgovinske organizacije, najznačajnija aktivnost na tom planu je Pregled trgovinskih politika (TPR - Trade Policy Review). To je mehanizam koji se primjenjuje u zemljama članicama STO, a uključuje sagledavanje trgovinskih i ekonomskih politika i njihovu implementaciju. Podnošenje izvještaja se vrši na periodičnoj osnovi, pa tako četiri najveće trgovinske nacije (SAD, EU, Japan i Kina) izvještaje podnose svake dvije godine. Pregled trgovinskih politika za ostale članice se vrši na svake četiri godine, odnosno na svakih šest godina, zavisno od učešća u svjetskoj trgovini.

Po ustaljenoj praksi, pregled trgovinskih politika se priprema u formi dva izvještaja, i to Izvještaja STO Sekretarijata i Izvještaja Vlade. Izvještaj Sekretarijata prikazuje pregled trgovinskih politika, mjera i trendova u periodu od posljednjeg Izvještaja, što je u slučaju Crne Gore od datuma pristupanja STO-u jer se po prvi put radi ovaj dokument. Dokument će se sastojati iz četiri poglavlja, i to: Poglavlje 1 – Ekonomski ambijent; Poglavlje 2 – Trgovina i investicije; Poglavlje 3 – Trgovinska politika i praksa po mjerama; Poglavlje 4 – Trgovinska politika i praksa po sektorima. Vladin izvještaj ima za cilj da pruži sažet opis najznačajnijih ekonomskih i monetarnih politika po sektorima i mjerama. Usmjeren je na ključne i buduće aktivnosti Vlade, ali i razvojne projekte u različitim sektorima.

Proces pregleda trgovinskih politika za Crnu Goru otpočeo je u februaru 2017. godine, kada je Sekretarijat STO dostavio zahtijev za dostavljanje određenog broja informacija. U aprilu je uslijedila posjeta predstavnika STO Sekretarijata koja je imala za cilj upoznavanje sa budućim aktivnostima i pribavljanje potrebnih informacija. Tom prilikom je u Privrednoj komori održan sastanak na kojem su traženi odgovori o uticaju liberalizacije trgovine na poslovanje industrije, poljoprivrede i drugih oblasti ekonomije.

Ovaj proces koordiniraju Ministarstvo vanjskih poslova i Ministarstvo ekonomije, a finalna dokumenta bi trebalo da budu diskutovana na sastanku Komiteta za pregled trgovinskih politika STO u aprilu 2018. godine.

Privredna komora Crne Gore je učestvovala u pripremi odgovora Sekretarijatu STO, što je i bila tema  sastanka sa Katie Waters i Sergios Stamnas, iz Odsjeka za pregled trgovinskih politika STO i Aidom Salagić-Ceković, iz Ministarstva ekonomije održanog u Komori 28. novembra 2017. godine.

Ljiljana Filipović, potpredsjednica Komore sa saradnicima, Milicom Tomašević i Miljanom Šestovićem, je prezentovala legislativu, način funkcionisanja vansudskog rješavanja potrošačkih sporova, funkcionisanje Odbora i ostvarene rezultate. Ukazano je da usled nedefinisanog izvora finansiranja Odbor za vansudsko rešavanje potrošačkih sporova ne funkcioniše od sredine 2016. godine.

Odbor je osnovan 2007. godine pri Privrednoj komori, kao funkcionalno nezavisan organ koji pruža mogućnost vansudskog rešavanja sporova između potrošača i trgovaca. Komora vrši stručne i administrativno-tehničke poslove za potrebe Odbora i obezbeđuje prostorije i druge tehničke uslove za njegov rad.

Uredbom o kriterijumima za određivanje naknade za rad članovima Vijeća nije definisan odgovarajući način obezbjeđivanja sredstava. Usled neisplaćivanja nagrada i naknada, nakon isteka mandata članovima  (31. maja 2016. godine) na konkurs za izbor novih članova nije bilo prijava, zbog čega je onemogućen dalji rad Odbora.

Od 2012. godine najveći broj tužbi se odnosio na nesaobraznost proizvoda, usluge od javnog interesa, odnosno one koje se odnose na struju, vodu, telefon i kablovske operatere, ali i na nepravilno isticanje cijena i obavještenja na proizvodima. Jedan broj tužbi upućen je na sud, a dešavalo se i da se spor riješi između potrošača i trgovca prije nego dođe do Vijeća.

Dodatno, predstavnici Sekretarijata STO upoznati su sa aktivnostima Privredne komore Crne Gore koje se odnose na unapređenje poslovnog ambijenta, jačenje produktivnosti i konkurentnosti privrednih subjekata.

Istaknuta je veoma dobra saradnja institucija nadležnih za spoljnu trgovinu sa privatnim sektorom, koja je institucionalizovana kroz Nacionalni komitet za trgovinske olakšice, a čiji je osnovni zadatak praćenje i koordinacija implementacije Sporazuma o trgovinskim olakšicama Svjetske trgovinske organizacije.