You are here

Nizak stepen finalizacije izazov drvne industrije

10/03/2020

Odbor udruženja šumarstva, drvne industrije, grafičke i izdavačke djelatnosti Privredne komore Crne Gore na sjednici održanoj 10. marta 2020, razmotrio je Informaciju o tekućim privrednim kretanjima, Program gazdovanja šumama i njegovu realizaciju u prethodnoj godini.

Sjednicu je vodio predsjednik Odbora Milovan Gojković, a u radu sjednice, pored članova, učestvovali su poptredsjednica Privredne komore Ljiljana Filipović, predstavnici Ministarstva poljoprivrede i ruralnog razvoja – državni sekretar dr Milosav Anđelić, načelnik Direkcije za drvnu industriju Goran Đalović, te direktor Uprave za šume Nusret Kalač.

Informaciju o poslovanju u sektoru predstavio je sekretar Odbora Goran Popović.

Na osnovu podataka Uprave za šume, ukupna ostvarena proizvodnja bruto drvne mase za 2019. godine, iznosi 174.664m3 i manja je za 1,06% u odnosu na 2018.

Programima gazdovanja, ukupna drvna masa koja može biti predmet korišćenja u 2020. godini iznosi 708.235 m3 (u državnim šumama 541.053 m3, a u privatnim 167.187 m3). U ovu količinu uključene su:

  • Drvna masa koju je Uprava za šume planirala za korišćenje putem koncesija;
  • Drvna masa koju je Uprava za šume planirala za korišćenje putem koncesija u 2018. i 2019.godini;
  • Drvna masa koju je Uprava za šume planira za korišćenje putem prodaje drveta u dubećem stanju;
  • Drvna masa koja je bila predmet prodaje drveta u dubećem stanju za 2018. i 2019. godinu;
  • Drvna masa koju je Uprava za šume planirala za snadbjevanja stanovništva u ruralnom područiju iz državnih šuma;
  • Drvna masa koju je Uprava za šume planirala za korišćenje iz privatnih šuma;

U šumskim područjima Pljevalja, Rožaja, Berana, Petnjice, Bijelog Polja, Podgorice, Kolašina, Danilovgrada, Nikšića, Plužina, Mojkovca, Žabljaka i Šavnika, objavljen je Javni poziv o davanju šuma na korišćenje prodajom drveta u dubećem stanju za 2020. godinu, u gazdinskim jedinicama i po odjeljenjima na godinu dana u ukupnoj bruto drvnoj masi od 178.394 m3, od čega 101.031 m3 četinara i 77.363 m3 lišćara.

Projektovana vrijednost prihoda iznosi 8.516.258,74 €.

Uvoz proizvoda drveta, hartije, štampe i namještaja je iznosio 174,55 miliona eura, što predstavlja 14,90% ukupnog. U ovim kategorijama najviše se uvozi namještaj u iznosu od 94,8 miliona eura, i to ugradni, kancelarijski, kreveti, stolovi,sobe 46,16 miliona eura, te funkcionalni i medicinski 22,81 milion. U kategoriji hartije i štampe najveći je uvoz novinska i kartona za pisanje i štampanje, sirovina za toalet papir i to 16,95 miliona eura i uvoz štampe (poštanske razglednice, kalendari, ostala štampana djela, slike i fotografije) 6,20 miliona eura.

Izvoz drveta, hartije, štampe i namještaja iznosi 40,47 miliona eura.

Drveta je ukupno izvezeno 35,17 miliona eura, a uvezeno 36,45 miliona eura. U strukturi izvoza najveći dio odnosi se na izvoz rezane građe u vrijednosti od 24,13 miliona eura, peleta 9,15 miliona eura.  

Preporuke:

  • Neophodno je raspoloživi dozvoljeni godišnji sječivi etat, predviđen Programom gazdovanja šumama za 2020. godinu, maksimalno iskoristiti, čime se stvaraju uslovi za povećanje obima proizvodnje u repro lancu šumarstva i drvne industrije i optimalno korišćenje proizvodnih kapaciteta, a time i ukupnog prihoda na svim nivoima. 
  • Uslovi i kriterijumi za davanje šuma na korišćenje predviđeni javnim pozivima, značajno su poboljšani u odnosu na prethodne godine. Potrebno je i dalje raditi na unapređenu uslova i kriterijuma za davanje šuma na korišćenje kojim treba definisati i odrediti „maksimalnu zapreminu” sirovine u odnosu na broj zaposlenih radnika i stepen finalizacije proizvoda od drveta. 
  • Budući da su proizvodi niskog stepena finalizacije glavni u crnogorskoj drvnoj industriji, a da se značajne količine namještaja i drugih artikala uvoze, potrebno je razmotriti mogućnost zadovoljenja potreba crnogorskog tržišta iz domaće proizvodnje.

Predstavnici Ministarstva konstatovali su da je zabilježenom boljem finansijskom rezultatu znatno doprinijela uspostavljena veća finansijska disciplina, te da je evidentirani pad proizvodnje posljedica raskida ugovora sa dva velika koncesionara - Vektrom Jakić i Bambisom. Najavljen je ambiciozan plan gazdovanja šumama koji treba da obezbijedi za naše tržište 708.000 m3 bruto drvne mase. Završen je prvi javni poziv za davanje šuma na korišćenje, a ubrzo će biti raspisan drugi koji se odnosi na mikro i mala preduzeća. Ovo je, prema najavama iz Ministarstva, posljednja godina da se gazduje šumama po ovom modelu, koji bi od 2021. godine trebalo da zamijeni trgovina drvnim sortimentima na lageru. Upoznali su privrednike sa konkursima koji mogu doprinijeti unapređenju poslovanja u ovoj djelatnosti, promociji drvne industrije na međunarodnom nivou i boljoj iskorišćenosti toplotne energije.

U diskusiji su učestvovali Vukoman Marić, Javor Internacional, Milorad Potpara, Deljevina, Miloš Vojinović, ŠIK Lim, Vjekoslav Mrdak, Drvokomerc, Milko Čabarkapa, Lijeska, Vesko Mijanović, Biotel i Miloje Varagić, Ekoplod. Privrednici su podijeljeni u mišljenju da li cijena i broj zaposlenih radnika treba da budu ravnopravni kriterijumi pri dodjeli šuma na korišćenje. Predstavnici kompanija koje pojedinačno apliciraju za koncesije smatraju da su u neravnopravnom položaju u odnosu na konzorcijume koji zbog većeg broja radnika lakše dolaze do sirovine. Pojedini su se založili da se, zbog pomenutog, poziv za dodjelu šuma poništi, jer je, navode, nepravedan, pa je potrebno raspisati novi. Drugi su pak stanovišta da je rješenje u povećanju sječivog etata, te da je neophodno dodatno podsticati finalnu proizvodnju u ovoj grani.