You are here

Odbor udruženja poljoprivrede

18/06/2014

Odbor udruženja poljoprivrede, prehrambene i duvanske industrije Privredne komore Crne Gore, na sjednici održanoj 18.juna 2014. godine, razmatrao je higijenske uslove proizvodnje i standarde za pojedine proizvodne procese, Informaciju o poslovanju u oblasti agrara za period januar-april 2014, te Izvještaj sa konferencije „Mjere bezbjednosti hrane-uticaj na trgovinu u CEFTA regionu”.

Bezbjednost hrane predstavlja prioritet za sve države, pa učesnici u lancu proizvodnje, prodaje, nadzora i kontrole snose veliku odgovornost. Prema zakonu koji reguliše ovu oblast, oni koji posluju s hranom odgovorni su za njenu bezbjednost u svim fazama proizvodnje i prometa.

Glavna veterinarska inspektorka Mirjana Drašković je kazala da je hrana životinjskog porijekla zastupljena u međunarodnom prometu sa 20 odsto, ali i da pravi 80 odsto problema. Ona je govorila o zakonskoj regulativi u ovoj oblasti i ukazala na glavne probleme koji se sreću na našem tržištu, a ugrožavaju bezbijednost potrošača hrane. Ukazala je da u pojedinim maloprodajnim objektima sa mesom rade nestručne osobe, pa stavljaju prilikom oblikovanja aditive (soju, vinobran) čineći hranu nebezbjednom.

- Gdje nađemo vinobran kao aditiv zatvorićemo objekat – upozorila je Drašković.

Istakla je značaj deklarisanja hrane animalnog porijekla, pri čemu se mora poštovati princip sljedljivosti, odnosno da se u svim fazama proizvodnje i prometa ističe porijeklo namirnice, da li je svježa ili zamrznuta, rok trajanja, da li sadrži procenat soli veći od 5% i slično. Kazne za nepoštovanje propisa iznose od 500 do 5.000 eura. Pozvala je proizvođače na poštovanje tehnoloških standarda, uvođenje i rad po HACCP sistemu, i naglasila potrebu obučavanja zaposlenih za bezbjedno rukovanje hranom.

Direktorica Veterinarske uprave Biljana Blečić je predložila da se preko Privredne komore pripreme vodiči i instrukcije za proizvođače u kojima bi bile informacije o obavezama u vezi sa proizvodnjom i prometom hrane životinjskog porijekla. Najavila je donošenje novog zakona o bezbjednosti hrane u četvrtom kvartalu ove godine, te otpočinjanje posla na kategorizaciji objekata za proizvodnju hrane u sklade sa EU propisima.

Direktorica Direktorata u Ministarstvu poljoprivrede i ruralnog razvoja Danijela Stolica rekla je da se tokom pregovora nastoje što više zaštititi mali proizvođači hrane, prolongiranjem rokova za usklađivanje njihovih objekata sa zahtjevima EU. -Mi  standarde ne uspostavljamo radi EU već zbog potrošača, ocijenila je Stolica.

Informaciju o poslovanju u oblasti agrara za period januar-april 2014 predstavila je sekretar Odbora Lidija Rmuš.

U Crnoj Gori su površine za poljoprivrednu proizvodnju male i nedovoljno se koriste, ali se mora naglasiti da je ona veoma raznovrsna: od gajenja južnih kultura na jugu, grožđa i voća i povrtlarskih kultura u centralnom dijelu do stočarstva na sjeveru. Osnovni problem je nedostatak dovoljnih količina proizvoda koji bi se mogli ponuditi tržištu kao i investicionih sredstava neophodnih za povećanje proizvodnje.

U 2014. godini povećani su otkup i prodaja proizvoda poljoprivrede, šumarstva i ribarastva od 3%, kao i otkup mlijeka za prvih pet mjeseci ove godine za 3,75%. Očekuje se rekordan rod breskve od oko 1.150 tona.

Prehrambena proizvodnja u prva četiri mjeseca bilježi rast od 13,3%, u odnosu na uporedni period. Proizvodnja pića je porasla 35,6%, dok proizvodnja cigareta bilježi pad od 41%. U odnosu na isti period 2012 i 2013. godine, ostvareni su značajno bolji rezultati u proizvodnji prehrambenih proizvoda i pića koje su tada imale pad proizvodnje za više od 10%.

Vrijednost uvoza poljoprivrednih proizvoda je iznosila 118,5 mil. € i manja je za 3,7%, dok je izvoz iznosio 13,5 mil. €. i veći je za 4,2% u odnosu na isti period prošle godine. Obim robnog prometa poljoprivrednim proizvodima je i dalje najveći sa regionom, odnosno sa članicama CEFTA zemalja koje u uvozu učestvuju sa 55%, a u izvozu sa 76%.

Najviše roba uvozimo iz Srbije i Hrvatske. U uvozu, kao i ranijih godina, najviše učestvuje svježe i rashlađeno meso (najviše svinjsko), zatim mlijeko i mlječni proizvodi, piće proizvodi na bazi žitarica 7%.

Najveći izvoz ostvaren je na Kosovu, a povećan je i na tržištima Rusije, Kine i Albanije. U izvozu najviše učestvuju pića sa 31,4%, zatim meso, odnosno dimljeni i sušeni proizvodi sa 13,8% i cigarete sa 10,9%.

Na sjednici Odbora, predstavnici agroindustrije ukazali su da su im najveći problemi u poslovanju:spora i neredovna naplata potraživanja; nedovoljna sredstava koja se opredjeljuju iz Budžeta za razvoj agrara;nedovoljna i nekvalitetna kreditna podrška za subjekte iz oblasti agrara; nedovoljna povezanost poljoprivrede i turizma; nedovoljna zastupljenost domaćih proizvoda na tržištu; nejednaki uslov za poslovanje svih subjekata i sa aspekta pitanja bezbjednosti hrane;nepoštovanje postojećih sanitarno-tehnoloških standarda i normativa.

U cilju prevazilaženja ovih problema privrednici smatraju da je neophodno: organizovati javnu raspravu prije donošenja Zakona o rokovima za plaćanje u cilju usaglašavanja sa direktivom EU; hitno izmjeniti zakonska rješenja vezana za registraciju i osnivanje preduzeća, obezbjeđenje povoljnih kreditnih aranžmana za agrar; povećanje sredstava Agrobudžeta; uspostavljanje Agencije za plaćanje; povezivanje poljoprivrede i turizma; donošenje novog Zakona o bezbijednosti hrane;