You are here

Poslovanje u sektoru trgovine

20/07/2017

Trgovci smatraju da su doprinosi na zarade zaposlenih koji iznose 40 odsto jako visoki, te treba ići na njihovo umanjenje, što će doprinijeti ne samo rasterećenju privrede, već i smanjenju sive ekonomije. Prostor za snižavanje fiskaliteta postoji i kod taksi – administrativnih, sudskih, registracionih i komunalnih, ocijenjeno je na sjednici Odbora udruženja trgovine, 20. jula 2017. godine, na kojoj je raspravljano o poslovanju u ovom sektoru. 

Razmotreni su rezultati u trgovini od januara do maja 2017. godine i Informacija o poslovnom ambijentu. Donijeta je Odluka o formiranju grupacije uvoznika i trgovaca motornih vozila i rezervnih djelova.

Predsjedavao je Stevan Karadaglić, predsjednik Odbora, a u radu su, pored članova, učestvovali potpredsjednica Privredne komore Crne Gore Ljiljana Filipović, načelnik Direkcije za unutrašnju trgovinu Ministarstva ekonomije Dragan Vukčević, glavna tržišna inspektorka Nada Đurđić i tržišni inspektor Mijat Šestović, te rukovodioci sektora analize i istraživanja, odnosno pravnih i opštih poslova Privredne komore, mr Nina Drakić i Aleksandar Mitrović.

Rasteretiti privredu od nameta

U okviru rasprave o poslovnom ambijentu, Nina Drakić se fokusirala na Analizu fiskaliteta koju je Privredna komora nedavno predstavila predsjedniku Vlade Dušku Markoviću. Za potrebe tog dokumenta sprovedeno je istraživanje među trgovcima koji su mišljenja da bi poreze i doprinose na zarade trebalo smanjiti, a krizni porez ukinuti. Mišljenja su da bi trebalo smanjiti takse na uvoz robe, ljekova, komunalno opremanje zemljišta, naknade za korišćenje opštinskih i nekategorisanih puteva, reklamne panoe, pokretanje stečajnog postupka, doprinose za turističke organizacije.

Ambijent u sektoru trgovine kontinuirano karakterišu otežana naplata potraživanja i blokade računa. Pored toga negativan uticaj ima i siva ekonomija, i to u dijelu: neregistrovanja djelatnosti, rad “na crno”, odnosno neformalno zapošljavanje, posebno u dijelu osiguranja zaposlenih na minimalnu zaradu, uplate doprinosa za socijalno osiguranje; primanje dijela zarade “na ruke” i nelegalan rad nerezidenata; nelegalna prodaja putem novinskih oglasa, internet, društvenih mreža; nelegalna prodaja akciznih proizvoda.

Propisi koji su najveća kočnica razvoju biznisa, prema mišljenju privrednih društava iz sektora trgovine, su: Zakon o radu, Zakon o javnim nabavkama, Zakon o privrednim društvima; izostanak propisa koji sprečavaju nelojalnu konkurenciju i naplatu potraživanja; različite procedure koje se odnose na uvoz i carinjenje robe, odnosno papirologiju neophodnu za ovaj postupak; propisi i metode obračuna poreza na imovinu i promet nepokretnosti.

Predstavnik Ministarstva ekonomije Dragan Vukčević govorio je o Izmjenama i dopuna Zakona o unutrašnjoj trgovini, kojim su unaprijeđena određena rješenja za poslovanje u trgovini, a Zakon usklađen sa EU acquis-em u oblasti slobode pružanja usluga. Dio izmjena odnosi se na trgovinu na veliko, jasnije je utvrđeno između koga se može vršiti trgovina na veliko i u kakvim uslovima. Pored toga, uvedene su određene izmjene radi usaglašavanja terminologije sa Zakonom o zaštiti potrošača koji je preuzeo evropske izvore prava a vezano za distancionu prodaju. Glavna tržišna inspektorka Nada Đurđić kazala je da je intencija ovog Zakona obavljanje unutrašnje trgovine u skladu sa najvišim evropskim standardima.

Aleksandar Mitrović iz Privredne komore predstavio je članovima Odbora usvojene izmjene i dopune Zakona o javnim nabavkama. Njihova osnovna namjera je pojednostavljenje procedura i olakšavanje učešća zainteresovanih lica kao ponuđača u svim postupcima javnih nabavki, kao i da se uspostave kvalitetniji, efikasniji i ekonomičniji mahanizmi zaštite prava i pravnih interesa učesnika u ovom procesu, kao i javnih interesa. Kvalitet izmjena i dopuna će se dodatno osigurati i unaprijediti kroz donošenje podzakonskih akata za sprovođenje Zakona, koja su od neposrednog značaja za njegovu primjenu. Zakonom nijesu bili definisani slučajevi hitnih nabavki, koje se u praksi javljaju. Takođe, javila se potreba i za zakonskim definisanjem nabavki male vrijednosti, kao i način njihove primjene.

Ljiljana Filipović je kazala da je u toku javna rasprava o Zakonu o privrednim društvima. Na temeljima Zakona iz 2002.godine i izmjena u šest navrata, razlozi za donošenje novog Zakona su u potrebi  da se, ostavljajući na snazi i razrađujući standardna i u praksi potvrđena pravila kompanijskog prava, donese novi zakonski akt, sa novim konceptom i novom sistematikom. Sem toga, ovaj zakonski akt treba da bude u cjelini usklađen sa tzv. „kompanijskim direktivama“, koje predstavljaju ključne instrumente prava Evropske unije na planu harmonizacije nacionalnih kompanijskih prava i stvaranju uslova za adekvatan razvoj Unutrašnjeg tržišta, kao ključnog mehanizma, ali i postignuća evropskih ekonomskih integracija. Ove i brojne druge novine (među kojima je preciziranja i razrade odgovornosti direktora privrednih društava), biće razmatrane u okviru javne rasprave, početkom septembra, u Privrednoj komori, kada će biti organizovan okrugli sto tokom kojeg će privrednici moći da iskažu svoje stavove u vezi sa predloženim rješenjima i da utiču na njihovo unapređenje.

Dragan Vukčević, vezano za ambijent u sektoru trgovine, naveo je da se mali trgovci sa jednim ili dva maloprodajna objekta u zadnjem periodu u velikom broju gase, sve ih je manje, jer ne mogu da prate ritam i cijene velikih prodajnih lanaca. U ministarstvu ekonomije smatraju da rješenje treba tražiti u sinergiji organa državne uprave, Privredne komore i ostalih udruženja kako bi se pokrenuo projekat “komšijske prodavnice” gdje poslovanje opredjeljuje kvalitet usluge više nego cjenovna politika. Takođe, mali trgovci mogli bi da se povežu sa domaćim proizvođačima hrane, što bi bilo korisno za obje strane.

Aleksandar Mitrović iz Privredne komore rekao je da Komora pozdravlja ovakvu inicijativu. Normativno,  Ministarstvo ekonomije u koordinaciji sa ostalim ministarstvima mora da promoviše model podrške malim privrednim subjektima, naročito mikro preduzećima. 

Rezultati tokom pet mjeseci

Ostvareni promet u trgovini na malo tokom prvih pet mjeseci 2017. godine je iznosio 475,1 milion eura i veći je za 4,9% u odnosu na isti period prethodne godine, navela je sekretarka Odbora Milica Tomašević

Najveći promet je ostvaren u maju. U ukupnom prometu, najveće učešće imao je podsektor trgovina na malo u nespecijalizovanim prodavnicama 65,5%, zatim sektor ostala trgovina na malo u specijalizovanim prodavnicama 18,0%, trgovina na malo motornim gorivima 7,0%, trgovina farmaceutskim, medicinskim, kozmetičkim i toaletnim preparatima 5,5%, dok je najmanje učešće imao podsektor trgovina hranom, pićem i duvanom 4,0%.

Ukupna robna razmjena Crne Gore za period januar-maj 2017. godine iznosila je 987,4 miliona eura i veća je za 10,4%, u odnosu na isti period 2016. godine. Izvezeno je robe u vrijednosti od 141,3 miliona eura, što je više za 22,7%, a uvezeno 846 miliona eura što je više za 8,6%. Najveći obim robne razmjene Crna Gora je ostvarila sa zemljama EU u iznosu od 458,2 miliona eura i u odnosu na isti period prošle godine bilježi rast razmjene sa zemljama EU od 6,1%. Učešće EU zemalja u ukupnoj robnoj razmjeni u periodu januar-maj 2017. godine bilo je 46,4%, učešće CEFTA  iznosilo je 32,2 %,  i ostalih zemalja 21,3%.

Ukupan uvoz je oko šest puta veći od izvoza. Uvozi se uglavnom roba široke potrošnje, odnosno gotovi proizvodi, dok je uvoz sirovina za proizvodnju neuporedivo manji.