You are here

Produžiti rok apliciranja po Programu za unapređenje konkurentnosti

24/09/2021

Odboru udruženja metalurgije i metaloprerađivačke industrije 24. septembra predstavljeni su Program za unapređenje konkurentnosti privrede za 2021. godinu i Informacija o poslovanju sektora u prvih sedam mjeseci.

Sjednicu je vodio predsjednik Odbora Ranko Nikolić, a u radu su, pored članova, učestovovali potpredsjednik Privredne komore Pavle D. Radovanović i predstavnici Ministarstva ekonomskog razvoja: Renata Milutinović, Anđela Gajević, Nataša Batrićević, Ivana Zečević i Tihomir Milatović.

Ministarstvo ekonomskog razvoja je, pored prethodnih paketa i mjera podrške baziranih na održavanju likvidnosti i očuvanju radnih mjesta, odlučilo da drugu polovinu godine posveti razvojnoj komponenti i stavi mala i srednja preduzeća visoko na listu prioriteta.

Program za unapređenje konkurentnosti privrede za 2021. godinu, ima cilj da podstakne dalji razvoj industrije i prerađivačko-proizvodnih kapaciteta, digitalizaciju poslovnih procesa, uvođenje međunarodnih standarda poslovanja, razvoj cirkularne ekonomije, pružanje mentoring usluga i razvoja preduzetništva, kako bi se doprinjelo snaženju privredne aktivnosti, jačanje izvoznog potencijala i poboljšanje konkurentnosti proizvoda i usluga, a ujedno i zadržavanje postojećih i otvaranje novih radnih mjesta. Posebna pažnja biće posvećena podsticanju razvoja preduzetništva mladih, prije svega žena i zanatlija kao izuzetno „ranjivih“ ciljnih grupa, kako kroz posebnu programsku liniju, tako i kroz Program u cjelini, kao bitnih segmenata na kojima počiva razvoj dinamične, inovativne i izvozno orjentisane privrede.

Ukupan budžet opredijeljen za realizaciju Programa za unapređenje konkurentnosti privrede je tri miliona eura, dok su pojedinačni iznosi, kao i način i dinamika dodjele podrške definisani pojedinačnim programskim linijama. kojih je ukupno sedam. Pet se odnosi na finansijsku podršku - za modernizaciju proizvodnih procesa (sa ukupnim budžetom od 1,5 miliona eura), podršku malim ulaganjima (650 hiljada), uvođenje međunarodnih standarda (250 hiljada), podršku digitalizaciji (400 hiljada) i podsticaj cirkularne ekonomije (200 hiljada eura).

Dvije programske linije odnose se na nefinansijsku podršku, kako bi se ostvarili potpuni efekti svake od njih u onim segmentima razvojnih politika koje targetiraju privrednu aktivnost u post-kovid periodu. Nefinansijska linija podrške za pružanje mentoring usluga u 2021. godini iznosi 35.000 eura, a za razvoj preduzetništva 15.000 eura.

Na sjednici su objašnjeni detalji i procedura sprovođenja Programa, potrebna dokumentacija, podnošenje prijava po pozivima i drugo. Aplikanti finansiraju 100 odsto svih troškova do završetka aktivnosti za koju konkurišu, a onda se nakon podnesene dokumentacije koja dokazuje utrošak sredstva ugovorene aktivnosti, od strane Ministarstva ekonomskog razvoja odobrava refundacija dijela troškova u visini od 20 do 80 odsto opravdanih troškova bez PDV, što će zavisiti od konkretne programske linije za koju se prijavljuje. Privrednici mogu aplicirati online do 1. oktobra.

Predsjednik Odbora Ranko Nikolić ocijenio je da su rokovi za apliciranje previše kratki i apelovao da se produže bar za mjesec, makar za liniju koja se odnosi na modernizaciju proizvodnih procesa, kako bi privrednici mogli da učestvuju u realizaciji Programa.

- Značajna sredstva su u pitanju. Razumijem ocjenu privrednika da su rokovi za apliciranje neprilagođeni i to je posljedica kasnog usvajanja budžeta Crne Gore. Oni se ne mogu pomjerati po pojedinim linijama, a kada bismo to učinili za cio program, doveli bismo u pitanje njegovu realizaciju. Razmotrićemo moguća rješenja kada budemo analizirali broj prijava i iskorišćenost budžeta Programa – kazala je Milutinović.

Ona je apelovala na privrednike da nađu način i blagovremeno apliciraju, jer „podrška je najbolja ako se iskoristi“.

Kao posebna povoljnost istaknuta je mogućnost da privrednici, koji su u prvim mjesecima ove godine ušli u nabavku opreme, uz kreditni aranžman koji iznosi bar 50 odsto njene vrijednosti, refundiraju dio iznosa putem ovog programa.

Privrednike je interesovalo da li se podrška vezuje isključivo za kreditne aranžmane ili se mogu refundirati nabavke učinjene iz sopstvenih sredstava. Predstavnici Ministarstva su ukazali da su za kredite vezane linije podrške koje se odnose na velika ulaganja, dok postoji posebna za mala, gdje se uzimaju u obzir i nabavke iz sopstvenih izvora.

Potpredsjednik Komore Radovanović je kazao da je uvijek zadovoljstvo učestvovati u produktivnim razgovorima privrede i predstavnika Vlade koji rezultiraju konkretnom podrškom realnom sektoru.

Informaciju o poslovnom ambijentu u sektoru metalurgije i metaloprerađivačke industrije prezentovala je sekretarka Odbora Marija Milačić.

Prema njenim riječima, u periodu januar-jul, u proizvodnji osnovnih metala ostvaren je rast od 44,7% u odnosu na uporedni period prethodne godine, dok se u dvije oblasti bilježili pad - vađenju ruda metala 32,1% i proizvodnji metalnih proizvoda 31,3%. Robna razmjena osnovnih metala i metalnih proizvoda u prvih sedam mjeseci 2021. godine, bilježi rast od 13,9% u odnosu na uporedni period prethodne godine. Ukupan izvoz metala i metalnih proizvoda iznosio je 64,1 milion eura (27,3% ukupnog crnogorskog izvoza) što predstavlja povećanje od 25,2%, dok je uvoz ovih proizvoda takođe veći za 7,5% i iznosio je 97,6 miliona eura. Najviše je izvezeno aluminijuma i proizvoda od aluminijuma u vrijednosti od 43,9 miliona eura, što je rast za 22,8% a uvezeno proizvoda od gvožđa i čelika, u vrijednosti 47,5 miliona eura, što je rast od 3,4% u odnosu na uporedni period.

S obzirom na to da je poslovanje u 2020. bilo obilježeno pandemijom, urađena je i analiza koja poredi rezultate poslovanja u sektoru sa postignutim tokom prvih sedam mjeseci 2019. godine. U poređenju sa tim periodom, robna razmjena osnovnih metala i metalnih proizvoda u tekućoj godini bilježi pad od 12,2%. Ukupan izvoz metala i metalnih proizvoda manji je za pet odsto, a uvoz za 16,3%. Izvoz aluminijuma i proizvoda od aluminijuma u periodu januar-jul tekuće godine, veći je za 12% u odnosu na uporedni period 2019. godine. Izvoz gvožđa i čelika u posmatranom periodu bilježi pad od 31,1%, dok je izvoz proizvoda od gvožđa i čelika takođe manji za 51,3%. Pored aluminijuma i proizvoda od aluminijuma, porastao je i izvoz bakra i proizvoda od bakra za 6,3%. Kada je u pitanju uvoz metala i proizvoda od metala, u posmatranom periodu zabilježen je pad kod uvoza: cinka i proizvoda od cinka 44,9%, bakra i proizvoda od bakra 27,9%, gvožđa i čelika 17,7%, aluminijuma i proizvoda od aluminijuma 15,9% i proizvoda od gvožđa i čelika 15%.