You are here

Uvažen predlog PKCG: Niža tarifa za korišćenje reprografskih prava

18/11/2020

Ministarstvo ekonomije je 22. oktobra 2020. godine donijelo privremenu tarifu naknade za korišćenje reprografskih prava. Usvojenom privremenom tarifom, koju će naplaćivati Organizacija za ostvarivanje reprografskih prava Crne Gore, izašlo se u susret brojnim i vrlo opravdanim zahtjevima privrednika koji su se odnosili na njenu visinu i obuhvat.

Podsjetimo, ovoj organizaciji je Zavod za intelektualnu svojinu izdao dozvolu za obavljanje djelatnosti kolektivnog ostvarivanja imovinskih prava autora pisanih dijela u elektronskom i štampanom formatu, na period od pet godina. Njeni predstavnici obratili su se Privrednoj komori sa namjerom da se zaključi sporazum koji je u predloženom obliku bio vrlo nepovoljan za privredu. Organizacija je tražila da obavezu plaćanja naknade za korišćenje pisanih djela imaju sva privredna društva upisana u CRPS, koja upotrebljavaju računare, tablete, ebook čitače, pametne telefone i televizore, višefunkcijske foto aparate, uređaje za fotokopiranje, skenere i druge tehničke uređaje koji omogućavaju slične radnje.

Predloženi tekst sporazuma je razmatran na sjednicama odbora udružnja Privredne komore. Istaknuto je da privreda uvažava potrebu zaštite prava autora pisanih djela i afirmacije njihovog rada, ali da je sporazum u predloženom obliku nejasan, neprecizan i opterećujući za njeno poslovanje.

Privrednici su posebno smatrali problematičnim što se polazi od pretpostavke da većina njih u svakodnevom poslovanju koristi autorska djela koja su predmet zaštite. Sporno je bilo i to što se za osnov određivanja visine mjesečne naknade uzima broj zaposlenih, računara i opreme za umnožavanje, bez obzira na to da li autorska djela koriste ili ne.

Savjet za konkurentnost je, na inicijativu Privredne komore, u decembru 2019. godine razmatrao Zakon o autorskim i srodnim pravima. Tada je ukazano da predložena tarifa ne odgovara prirodi i obimu korišćenja autorskih prava. Budući da je u zemljama okruženja obim zaštićenih prava, kao i naknada koja se naplaćuje po ovim osnovama znatno niža, Privredna komore je predložila da Ministarstvo ekonomije donese privremeni tarifnik za zaštitu reprografskih prava, kao i da se prilikom njegovog pripremanja konsultuje uporedna praksa zemalja regiona.

Tako je i učinjeno - Ministarstvo je u skladu sa Zakonom o autorskom i srodnim pravima donijelo privremenu tarifu, prema kojoj će obavezu plaćanja imati: fizička i pravna lica koja uz naknadu obavljaju djelatnost fotokopranja; proizvođači i uvoznici uređaja za fotokopiranje, štampanje i skeniranje; fizička i pravna lica koja organizuju javno recitovanje i pozorišno predstavljanje pisanih djela.

Višestruko manjim obuhvatom i visinom naknade u odnosu na prvobitno predloženu, crnogorske kompanije su u znatnoj mjeri rasterećene potencijalnog troška za njihovo poslovanje.