You are here

Zajednička sjednica odbora metalurgije i građevine

22/06/2018

U okviru zajedničke sjednice Odbora udruženja metalurgije i metaloprerađivačke industrije i Odbora udruženja građevinarstva i industrije građevinskih materijala Privredne komore Crne Gore, 22. juna 2018. godine održana je peta radionica procesa preduzetničkog otkrivanja.

Privrednici su razmotrili zaključke Konferencije o S3-pametnim specijalizacijama koja je održana u hotelu „Hilton“ 11.maja 2018.godine, a prezetovan im je program EUREKA.

Sjednicu je vodio predsjednik OU metalurgije i metaloprerađivačke industrije Ranko Nikolić uz podršku predsjednika OU građevinarstva i industrije građevinskih materijala Mila Gujića. Pored članova odbora u radu su učestvovali generalni direktor Direktorata za naučnoistraživačku djelatnost Ministarstva nauke Darko Petrušić, zatim konsultanti za proces preduzetničkog otkrivanja - zamjenica generalnog direktora Tehnološkog parka Ljubljana Marjana Majerič i vođa projekata Aleš Pevc, predstavnici drugih ministarstava, naučne i stručne javnosti.

Zaključke radne grupe Konferencije o S3-pametnim specijalizacijama koje se odnose na sektor metalurgije predstavio je Nikola Vujošević, savjetnik u Ministarstvu ekonomije. On je kazao da su među komparativnim prednostima ovog sektora identifikovani: kvalitetan kadar sa iskustvom, know how, tradicija u ovoj vrsti industrije, infrastruktura (koju je potrebno unaprijediti), te prirodni resursi. Investicije u Crnoj Gori su prilika i izazov za ovaj sektor jer se domaća preduzeća mogu angažovati u njihovoj realizaciji. Među njima je i izgradnja autoputa koja može inicirati kreiranje novih proizvoda ovog sektora kao što su bankine i znakovi kojim bi se opremila ta i buduće saobraćajnice. Moguće je razviti i pogone za proizvodnju legure, trupaca, preradu čelika i profila, reduktora, konstrukcija za hale, za šta već postoji infrastruktura. Slobodna proizvodna zona je takođe pomenuta kao jedna o šansi za ovaj sektor. Na radnoj grupi je istaknuto da su kapaciteti za istraživanje u ovoj oblasti limitirani, nedostaju istraživački centri, pa se nove tehnologije uglavnom uvoze. Kao svijetao izuzetak naveden je tim inženjera Instituta crne metalurgije koji samostalno razvija novu tehnologiju sifonskog livenja. Resurse, smatra radna grupa, treba preusmjeriti sa velikih preduzeća na mala, kooperante koji bi se razvijali u blizini giganata. Potrebno je da se činioci u sektoru povežu, nastupa sa zajedničkom platformom i naprave specijalizovni programi kroz udruživanje i da se proizvodi koji se dobavljaju iz inostranstva mogu i kod nas proizvoditi. Neophodno je ostvariti sinergiju svih činilaca u sektoru metalurgije, a posebno intersektorsku i saradnju sa fakultetima. Modernizacija sektora i administrativno rasterećenje, mjere podrške, usklađivanje propisa, sufinansiranje nabavke opreme, obezbjeđenje preferencijalnog statusa proizvođača da bi se pospješio izvoz, neke su od mjera kojima država može pomoći ovaj sektor.

Biljana Šćepanović, koordinatorka Radne grupe za sektor građevinarstva kazala je da je za pametnu specijalizaciju interesantna industrija građevinskih materijala kako klasičnih, kao što je proizvodnja cementa, tako i novih, inovativnih, zasnovanih na preradi pepela iz Termoelektrane ili crvenog mulja iz KAP-a. Ona je, između ostalog, govorila i o potrebi osposobljavanja privrede za ovakve projekte koji bi bili od velike koristi u narednim fazama izgradnje autoputa. Istakla je neophodnost jačanja veze obrazovanja i privrede u pravcu obezbjeđenja nedostajućeg srednjoškolskog, odnosno, zanatskog kadra. Takođe je govorila o potrebi prenamjene starih objekata koji se mogu transformisati za novu svrhu na inovativan način.

Predstavnik Ministarstva Darko Petrušić je istakao da je S3 krovna strategija koju su dužne da imaju sve zemlje koje očekuju podršku iz strukturnih i IPA fondova EU. Prema njegovim riječima, vrlo je bitno šta preduzeća vide kao ključno za pametnu specijalizaciju, jer imaju iskustvo na kojem treba bazirati ovu veoma značajnu strategiju. Kao oblasti koje su prepoznate kroz sastanke radnih grupa istakao je mogućnost razvoja proizvodnje građevinskih eko-materijala, iskorišćavanje otpadnog materijala kao sirovina za tu namjenu.

Ekspertkinja iz Slovenije Mariana Majerič kazala je da Evropska unija preko pametne strategije uviđa gdje je prostor za saradnju sa njenim novim članicama i kandidatima. Pozvala je privrednike da daju što više sugestija koje se tiču ove strategije, jer će to doprinijeti kvalitetu dokumenta.

Navodeći slovenački primjer, ona je kazala da je njihovu Strategiju pametne specijalizacije EU dvaput odbijala, ali da je ona doprinijela da se generalno rezervisani slovenački privrednici bolje međusobno povežu na realizaciji projekata.

- Dodjela sredstava zavisi od toga kako ćete se povezati. Potencijal koji imate je veliki – smatra Majerič.

Njen kolega Aleš Pevc kazao je da je ključno da se utvrdi u čemu je Crna Gora posebna, odnosno područja za čije dodatno unapređenje bi EU izdvojila sredstva.

- Internacionalizaciju počnite u onim područjima u kojim ste specijalni – rekao je on.

Profesor dr Radenko Pejović sa Univerziteta Crne Gore je ocijenio da ulaganje u fabriku cementa ne može biti promašena investicija. On je takođe pozvao da se grit iz Bijele koristi za izgradnju autoputa umjesto što se izvozi.

Ljubiša Đurković iz Toš čelika smatra da je u Crnoj Gori potrebno donijeti jasnu strategiju upotrebe otpadnog materijala i istakao da se šljaka i metalna prašina mogu ponovo iskoristiti za radove na putevima, rekultivizaciju poljoprivrednog zemljišta i slično, a sada se kao otpad lageruju u fabrikama.

Predsjednik Odbora Ranko Nikolić je kazao da Crnoj Gori nedostaje sveobuhvatna informacija o laboratorijskim kapacitetima, pa ju je potrebno napraviti. Katarina Mirković, Inženjerska komora Crne Gore, smatra da je potrebno ojačati vezu privrede i nauke, jer sva inovativna rješenja najprije moraju dobiti potvrdu u nauci. Dekanica Metalurškog fakulteta Mira Vukčević takođe je pozvala na „reciklažu otpadnih i proizvodnju zdravih materijala“. Govoreći o potrebi afirmacije industrije građevinskih materijala, predsjednik Odbora građvinarstva Mile Gujić pozvao je kompanije iz ovog sektora koje uglavnom prave stambene zgrade da razmisle šta će biti kada se tržište toga zasiti, a Milica Stanišić iz E3 konsaltinga je dodala da je u tom pravcu neophodno edukovati predstavnike sektora. Balša Rakčević, sekretar Odbora građevinarstva, pozvao je eksperte da upoznaju crnogorske privrednike sa slovenačkim iskustvima koji su kroz pametnu specijalizaciju na projektima razvili partnerstvo ne samo u okviru zemlje već i sa Austrijom, Francuskom i drugim državama.

Predstavnik Ministarstva nauke Darko Petrušić je na skupu predstavio panevropski projekat EUREKA.

- EUREKA znači međunarodnu saradnju, povezivanje i biznis – rekao je Petrušić.

Osnovni cilj programa je da se podigne produktivnost i konkurentnost evropskih industrija i nacionalnih ekonomija kroz pristup tehnološkim inovacijama. Za participaciju u programu neophodan je konzorcijum najmanje dva učesnika iz različitih zemalja članica EUREKA programa. Rezultati ovih projekata su novi proizvodi ili usluge koji jačaju napredne tehnologije i konkurentnost na tržištu. Za finansiranje projekata koriste se budžetska sredstva i sredstva privatnog sektora. Godišnji fond projekta je 60.000 eura, po projektu 15.000 eura.