You are here

Strah od raspada Evropske unije

26/11/2012

Prenosimo izvode iz intervjua sa Jožeom Mencingerom, koji će biti objavljen u novembarskom broju Glasnika PKCG.

Glasnik: Kako vidite perspektivu EU, s obzirom da smatrate da je euro može ugroziti umjesto da rješava probleme?

Mencinger: Pa da. Euro kad je stvoren, stvoren je i kao simbol. Nijesu razmišljali da li je moguće u istu monetarnu politiku svrstati toliko različite zemlje kakve su npr.  Njemačka i Portugal, a i svima ne može odgovarati jedna monetarna politika. Naravno, monetarna politika se pravi prema najmoćnijem. Ako uđete u Evropsku centralnu banku sasvim je prirodno da slovenački guverner, iz zemlje sa dva miliona stanovnika, nema „toliko riječi“ koliko ima Njemački, koji predstavlja 80 miliona. Jedna monetarna politika različito dejstvuje na različite zemlje. U nekim zeljama rast je brži, pa bi možda i inflacija bila brža. Relativno je lako ući u monetarnu uniju, ali je veoma teško izaći. To je sad situacija sa Grčkom, jer da bi izašla i od toga imala neke koristi, onda bi morali sve dugove otpisati. Situacija u Grčkoj ne bilia toliko loša ukoliko bi imali drahmu. Mogli bi monetarnom politikom, znači štampanjem novca, podmiriti razliku između prihoda i rashoda. To bi dovelo do inflacije koje se ljudi plaše, a ja mislim da inflacija puno problema rješava. I problem duga se možda rješava inflacijom. Sad su EU i monetarna unija u veoma čudnom položaju. ECB stvara ogromne količine primarnog novca, ali se krediti ne povećavaju jer ne postoji povjerenje banaka, a sa druge strane, nema potražnje za tim kreditima. Ako nema potražnje za proizvodima nijesu potrebne investicije, znači da smo u čudnom položaju gdje sve stoji, i sve više sve stoji, a tada dolazi do toga što ja nazivam „jugoslovenski sindrom“. Počinje, dakle, optuživanje ko koga iskorištava i u toj situaciji smo upravo sada. Evropa 2012. podsjeća me na Jugoslaviju 1983. kad su različitim komisijama pokušavali da spasu i zemlju i sistem. Sada to pokušavaju evropski političari, pa svake nedjelje izmisle neko novo rješenje, kao što je bankarska unija, pa fiskalni pakt, pa nakon nekolike nedjelje, pošto to ne daje rezultate, izmišljaju novo rješenje, a ništa od toga ne funkcioniše. Treba naći neko rješenje poput preraspodjele protiv čega su bogati. Bez preraspodjele neće moći, jer trajnost neke unije, kao što je evropska, jeste da se jednakost između ljudi povećava. Zna se da je blagajna EU jedan odsto društvenog proizvoda i evropski političari se prepiru oko tog jednog postotka, jedni hoće postotak da smanje, drugi da povećaju, a neki da ostane na istom nivou, i to pokazuje da je Evropa nesposobna da uđe u neke velike promjene. Oni, ustvari, ne vide da zajednica u kojoj se povećavaju razlike između članica kao i socijalne razlike, nema dug vijek.

Glasnik: Napravili ste poređenje između EU sada i Jugoslavije 80-tih godina. Jeste li željeli da kažete epilog može biti sličan ili možda isti?

Mencinger: Ja se veoma plašim raspada EU mada važim za euroskeptika, ali sličnosti između EU i Jugoslavije su tolike da se jednostvano ne mogu izbjeći. Imamo slične probleme. Da li je demokratičnije da imamo situaciju u kojoj je jedan čovjek - jedan glas, ili jedna zemlja - jedan glas, odnosno u tadašnjoj Jugoslaviji, jedna republika - jedan glas? To je jedan problem. Drugi problem je velika razlika u razvijenosti pojedinih djelova EU, a sličan problem imala je nekada i Jugoslavija. I u EU problemi se rješavaju pomoću onoga što se naziva demokratski deficit, bez čega, inače, EU ne bi postojala. Jugoslavija se raspala kad se SKJ pretvorilo u birokratsku instituciju i nije imao nikakve veze sa komunizmom. Na neki način imate sličnu situaciju i u EU. To je bilo najočiglednije kad nije prihvaćen Ustav Evrope u Francuskoj i Nizozemskoj. Onda je EK „pronašla“ Lisabonski ugovor to je bio ,,baj – pas“ ljudske volje. Bez tog demokratskog deficita EU se ne bi širila ni postojala. Znači, preduslovi za postojanje EU su veoma čudni. S jedne strane pomaže inercija, sa druge, prilagođavanje pojedinoj situaciji, kršenje vlastitih pravila, govorim o monetarnoj uniji. Prije dvije godine u evropskoj monetarnoj uniji bi mogli opstati samo Luksemburg i Estonija, svi drugi bi otpali jer su prešli granice koje su sami odredili, ali tu se EU dobro prilagodila. Onda imate da EU stalno stvara nove institucije, a što je više tih institucija teži je raspad, jer je puno interesa ljudi u tim institucijama. U dokumentima EU ima toliko praznih riječi pa je taj birokratski slog daleko veći od brojnih rezolucija nekadašnje Jugoslavije.

latest Nike release | nike fashion