You are here

Preradom surutke do bio gasa i električne energije

28/05/2021

U Privrednoj komori je 28. maja 2020. godine organizovana prezentacija za privrednike iz sektora mljekarstva na temu “Prečišćavanje otpadnih voda”.

Prezenter je bio dr Mirča Balan, iz kovinske kompanije BM Metalo koja sarađuje sa holandskom kompanijom Yuniko, specijalizovanom za proizvodnju bio gasa od surutke koja ima više postrojenja u Turskoj i jedno na Kosovu.

Prečišćavanje komunalnih i otpadnih voda predstavlja jedan od najvećih izazova sa kojima se suočavaju crnogorski mljekari. Pri proizvodnji sira pojavljuje se 60-70% surutke u odnosu na litar mlijeka, koju je potrebno preraditi prije puštanja u kanalizaciju ili životnu sredinu. Prema riječima Balana, rješenje je u tehnologiji pomoću koje se iz surutke dobija bio gas, a kompanija BM Metalo je posebno specijalizovana za opremu koja to omogućava.

- Ovaj bio gas je izuzetno važan jer može da se koristi kao energent kod toplovodnih kotlova u mljekarama ili za dobijanje električne energije koja bi se prodavala elektroenergetskom sistemu - istakao je on.

Balan je objasnio da se od litra surutke može dobiti i do 40 l bio gasa.

Balan je kazao da prečišćavanje otpadnih voda može biti organizovano u dva pravca, zavisno od recipijenta, koji može biti gradska kanalizacija i gdje su uslovi znatno blaži, ili recipijenti druge i treće kategorije kod kojih ti uslovi stroži.

- Biološka potrošnja kiseonika (BPK) za 5 dana iznosi 300-400 mg po litru, a kod recipijenta druge katergorije 20-25 mg po litru- kazao je on, i dodao da se u odnosu na to ko je recipijent koncipira sistem za prečišćavanje voda.

Istakao je da tehnologija koju prezentuje koristi samo biološke sisteme za prečišćavanje gdje se koristi formirani bioaktivni mulj i nema dodavanja hemikalija koje bi se pojavljivale kao dodatni trošak.

Balan smatra da je jedna od mogućnosti za mljekare i sirare koje imaju dvije tone i više surutke po danu, a nemaju rješenje za ishranu ili investicona sredstva za bio gas, pravljenje centralnog postrojenja.

- Investiranjem u centralno postrojenje za bio gas, dobilo bi se između 50 i 100 tona surutke dnevno, i omogućila proizvodnja bio gasa ali i električne energije. Cilj je da svaka mljekara donese po nekoliko tona surutke u sistem, čime se dobija određeni broj kilovati električne energije. Ta energija se preko sistema prenosa i ugovora sa EPCG može naplatiti prema količini koja je isporučena - kazao je Balan.

On je zaključio da je investiciono daleko lakše aplicirati kod nadležnih ministarstava i Evropske banke, da se pomogne izgradnji ovakvih centara u Crnoj Gori, gdje bi se mogla napraviti dva centralna postrojenja što bi znatno doprinijelo rješavanju ekološkog problema.

Privrednici su istakli značaj prerade otpadnih voda u skladu ekološkim standardima čije je poštovanje uslov evropskih integracija. Ukazali su da se u crnogorskim mljekarama proizvodi značajno manje surutke nego što je obuhvaćeno primjerima iz prezentacije, te im je neophodna projekcija investicija i rezultata prilagođena njihovim potrebama.